Multitasken is een gedrag dat steeds vaker voorkomt in onze welvarende samenleving. Je kent het vast: je beantwoordt e-mails terwijl je in een vergadering zit, scrollt door sociale media terwijl je televisie kijkt, of probeert een gesprek te voeren terwijl je nog snel een bericht typt. Toch is de vraag: helpt al dat schakelen tussen taken je echt verder?
Recente onderzoeken laten zien dat veelvuldig multitasken gepaard gaat met lagere prestaties op het gebied van werkgeheugen . Bovendien blijkt dat mensen die veel aan multitasken doen, zichzelf slechter beoordelen op verschillende cognitieve maten . Wat is multitasken eigenlijk precies? In essentie is het de poging om meerdere taken tegelijkertijd uit te voeren, hoewel ons brein in werkelijkheid razendsnel schakelt tussen deze taken in plaats van ze echt gelijktijdig te verwerken.
Een veelvoorkomende misvatting is dat vrouwen beter zouden zijn in multitasken dan mannen. Daarnaast vragen we ons vaak af of we daadwerkelijk aan het multitasken zijn of simpelweg worden afgeleid. Het antwoord hierop is niet eenvoudig. Uit onderzoek blijkt namelijk dat chronisch multitasken geassocieerd wordt met een verminderd vermogen om ervaringen uit het verleden te gebruiken om huidige gedrag te sturen (1).
In dit artikel ontdek je allereerst wat multitasken met je brein doet. Vervolgens bespreken we of het verschil tussen mannen en vrouwen op dit gebied op feiten berust of pure mythe is. Tot slot lees je hoe hypnose je kan helpen om je focus terug te krijgen en effectiever te werken door het multitasken onder controle te krijgen.
Herken je dit? Altijd druk, altijd afgeleid
Stel je voor: je bent bezig met het beantwoorden van een e-mail, terwijl je probeert te luisteren naar een collega die je een vraag stelt, en ondertussen verschijnt er nog een melding op je telefoon. Klinkt bekend? Je bent zeker niet de enige.
Multitasken voorbeeld: van app naar e-mail naar gesprek
Dagelijks wisselen we tijdens computerwerkzaamheden maar liefst 566 keer van taak, ongeveer elke 50 seconden (2). Het constante schakelen tussen verschillende activiteiten is overal om ons heen:
- Bijna de helft (46%) van de Nederlanders eet regelmatig met het bord op schoot voor de televisie
- Tijdens het rijden belt 30% regelmatig handsfree, terwijl 9% toegeeft regelmatig te appen
- Op de fiets belt 17% regelmatig en 13% verstuurt berichten
- En bijna één op de tien Nederlanders gebruikt Facebook of Twitter tijdens een 'live' gesprek
Maar liefst 79 procent van de vrouwen is ervan overtuigd dat ze goed kunnen multitasken, tegenover 54 procent van de mannen (3). Bovendien denkt slechts 23 procent van de Nederlanders dat multitasken hun productiviteit verlaagt. Maar klopt dit beeld wel?
Waarom multitasken niet werkt zoals we denken
In werkelijkheid is multitasken een mythe. Ons brein wisselt razendsnel tussen verschillende taken, maar voert ze nooit écht tegelijk uit. Deze voortdurende schakelingen hebben verrassend grote gevolgen.
Elke onderbreking ,of het nu een mail is of een telefoontje, betekent dat je hersenen zo'n 15 tot 25 minuten nodig hebben om weer volledig gefocust te raken. Daarnaast daalt je IQ tijdelijk met 10 punten wanneer je brein onderbroken wordt, vergelijkbaar met een nacht zonder slaap of het roken van een joint.
Het constante wisselen tussen taken vermindert je productiviteit met wel 40%. Ondertussen neemt de kans op fouten toe tot wel vier tot vijf keer. Je creativiteit en probleemoplossend vermogen nemen af, terwijl je stressniveau stijgt.
Wat nog zorgelijker is: multitaskers zijn vatbaar voor 'inattentional blindness', het onbewust negeren van belangrijke details. Bij een experiment liep 75% van de telefonerende studenten voorbij aan een paarse clown op een eenwieler zonder hem op te merken (4).
In tegenstelling tot wat velen geloven, is multitasken dus geen efficiënte manier van werken. Het put je uit, verlaagt je prestaties en verhoogt je stressniveau aanzienlijk.
Wat gebeurt er in je brein tijdens multitasken?
Heb je ooit gefrustreerd geraakt door een dag waarop je veel bezig was maar weinig bereikte? De oorzaak ligt waarschijnlijk in je hersenen. Laten we eens kijken wat er precies gebeurt tijdens het multitasken.
De illusie van efficiëntie
Ons brein is simpelweg niet gebouwd om twee denkprocessen tegelijk uit te voeren. Wat wij multitasken noemen, is in werkelijkheid 'switchtasking': je hersenen schakelen razendsnel tussen verschillende taken. Deze schakeling kost ongeveer één zeventiende van een seconde. Dat lijkt weinig, maar tijdens die overschakeling neem je helemaal geen informatie op.
Bovendien blijft een deel van je brein hangen bij de vorige taak. Het gevolg? Je hebt minder hersencapaciteit beschikbaar voor je nieuwe taak. Voor elke taak bepaalt je brein hoe je die moet uitvoeren. Het maakt als het ware een actieplan en stelt dat af op de context waarin je de taak uitvoert. Die constante reconfiguratie vergt energie.
Wat onderzoek multitasken laat zien
Studies tonen aan dat switchtaskers tot wel twee keer langer over een taak doen dan mensen die zich op één taak concentreren. Uit onderzoek van Harvard Business Review blijkt zelfs dat multitaskers tot wel 40% minder productief zijn (5).
Uit een studie aan de Universiteit van Californië blijkt dat je hersenen na een onderbreking zo'n 15 tot 25 minuten nodig hebben om weer volledig gefocust te raken. Ondertussen toont de Universiteit van Leeds aan dat multitasken het aantal fouten verviervoudigt (6).
Multitasken of afleiding: het verschil uitgelegd
Er is een belangrijk onderscheid: echte multitasking is mogelijk wanneer één taak bewust wordt uitgevoerd (zoals het lezen van deze tekst) terwijl andere taken onbewust gebeuren (zoals ademhalen of zitten). Met voldoende oefening kunnen sommige taken automatisch worden, zoals autorijden.
Wat vaak als multitasken wordt gezien, is eigenlijk afleiding. Afleiding is de moeder van multitasking. Telkens als we iets nieuws zien of berichtjes krijgen, produceren onze hersenen dopamine, een stofje dat een rol speelt bij het ervaren van genot. Dit werkt verslavend, waardoor we steeds op zoek gaan naar nieuwe prikkels.
Dit verklaart waarom chronische multitaskers juist slechter worden in het focussen. Hun brein is getraind om op elke binnenkomende prikkel te reageren, terwijl het brein van niet-multitaskers getraind is om zich op één taak te concentreren.
Waarom vrouwen vaker multitasken (en of ze er beter in zijn)
Het is een hardnekkig idee in onze samenleving: vrouwen zouden van nature beter zijn in multitasken dan mannen. Maar klopt dit beeld met de werkelijkheid? Laten we de feiten en fabels eens naast elkaar leggen.
Multitasken vrouwen: feiten en fabels
Maar liefst 79 procent van de vrouwen is ervan overtuigd dat ze goed kunnen multitasken, terwijl van de mannen slechts 54 procent zo over zichzelf denkt . Bovendien geven vrouwen aan dat ze minder vaak gestrest raken van het uitvoeren van meerdere taken tegelijk (7).
De meeste Nederlanders, vooral vrouwen, zijn het eens met de stelling dat vrouwen beter zijn in multitasken dan mannen. Deze overtuiging zit diep verankerd in ons denken, maar berust dit op wetenschappelijke feiten?
Kunnen vrouwen beter multitasken dan mannen?
Onderzoek uit 2019 door PLOS one toonde aan dat vrouwen meerdere taken niet efficiënter uitvoeren dan mannen. Wat wel blijkt uit wetenschappelijke studies is dat de hersenen van jonge vrouwen tijdens multitasken minder energie gebruiken dan die van mannen. Bij mannen lichten meer hersengebieden op bij het uitvoeren van meerdere taken tegelijk (8).
Wat dit zegt over onze verwachtingen
De Universiteit Utrecht bevestigt dat twee factoren bepalen of je goed kunt multitasken. Ten eerste of twee taken gebruikmaken van dezelfde of verschillende hersenprocessen. Zingen (auditief) is bijvoorbeeld makkelijk te combineren met fietsen (motoriek). Ten tweede speelt ervaring een cruciale rol. Taken waar je veel ervaring mee hebt, lijken vaak 'automatisch' te gaan (9).
Kortom, niet je geslacht maar je ervaring bepaalt of je goed kunt multitasken. Of je nu man of vrouw bent, je brein heeft dezelfde beperkingen als het op multitasken aankomt.
Zo helpt hypnose je om te focussen en te stoppen met multitasken
Na alle feiten over multitasken vraag je je misschien af: is er een oplossing? Hypnose blijkt verrassend effectief om je brein te trainen in betere focus en het stoppen met constant schakelen tussen taken.
Wat is hypnose en hoe werkt het?
Hypnose is een natuurlijke staat waarin je geest in diepe ontspanning komt, ergens tussen waken en slapen. In deze toestand krijg je direct toegang tot je onderbewuste, waar overtuigingen, gewoonten en emoties zijn opgeslagen. Tijdens hypnose wordt je kritische denkvermogen tijdelijk minder dominant, waardoor je meer openstaat voor nieuwe ideeën en suggesties.
Eigenlijk is hypnose iets wat we allemaal dagelijks ervaren. Ken je dat gevoel? Je bent zo verdiept in een boek of serie dat je na drie keer roepen pas doorhebt dat iemand tegen je praat. Dat is al een vorm van trance - een heel natuurlijk proces.
Hypnose als training voor je brein
Onder hypnose gebeurt iets bijzonders: de dorsolaterale prefrontale cortex (het deel dat alles analyseert en bekritiseert) wordt minder actief. Tegelijk ontstaat een sterkere verbinding tussen het deel dat je aandacht regelt en het deel dat emoties verwerkt.
Dit proces maakt gebruik van neuroplasticiteit - het vermogen van je hersenen om zichzelf te herstructureren. Hypnose helpt om:
- Oude, beperkende patronen te versoepelen
- Nieuwe, ondersteunende patronen actief te installeren
- Gedrag en gedachten duurzaam te veranderen
Praktische toepassingen van hypnose bij afleiding
Er zijn twee mentale staten die duidelijke invloed hebben op je concentratievermogen: kalmte en enthousiasme. Door hypnose krijg je meer controle over deze emoties en de mentale staat waarin je je bevindt. Dit helpt tegen prikkels zoals pijn en angst die funest zijn voor je concentratie.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het wetenschappelijk bewezen is dat hypnose kan helpen bij verschillende klachten waaronder concentratieproblemen en stress (10), twee factoren die sterk samenhangen met multitasken.
Stap-voor-stap: hoe je hypnose inzet om te focussen
Om zelfhypnose toe te passen voor betere focus:
- Begin met ademhaling: Adem langzamer en dieper dan normaal. Bij elke uitademing zeg je tegen jezelf: "Ik ontspan dieper en dieper."
- Stel een intentie: Formuleer wat je wilt bereiken, bijvoorbeeld: "Ik voel me kalm en gefocust."
- Gebruik visualisatie: Stel je voor dat je geconcentreerd werkt aan een taak. Visualiseer details zoals je werkplek, geluiden en hoe jij je voelt - opgewekt maar niet té enthousiast.
- Wees consistent: Oefen dagelijks, al is het maar vijf minuten. Zoals bij elke vaardigheid wordt het met oefening makkelijker.
Zelfhypnose is als leren autorijden: eerst lijkt het ingewikkeld, maar eenmaal onder de knie geeft het enorme vrijheid en controle over je eigen gedachten en emoties.
Multitasken wat het echt is
Nu je weet wat multitasken werkelijk inhoudt, sta je waarschijnlijk versteld van de impact op je brein. Het constante schakelen tussen taken kost niet alleen tijd en energie, maar vermindert ook je productiviteit aanzienlijk.
De mythe dat vrouwen beter kunnen multitasken dan mannen blijkt ongegrond. Ervaring met specifieke taken speelt daarentegen een veel grotere rol dan geslacht. Wat jij als multitasken beschouwt, is vaak niets anders dan afleiding, een patroon dat je brein aanleert en versterkt door constant te reageren op nieuwe prikkels.
Gelukkig biedt hypnose een effectieve methode om dit patroon te doorbreken. Door toegang te krijgen tot je onderbewuste, kun je nieuwe, ondersteunende patronen installeren die je helpen gefocust te blijven. Je traint als het ware je brein om beter te presteren door het minder taken tegelijk te laten uitvoeren.
Daarnaast helpt zelfhypnose je om controle te krijgen over je mentale staat, waardoor je minder vatbaar wordt voor afleiding. De eenvoudige technieken zoals ademhaling, intentie stellen en visualisatie zijn dagelijks toepasbaar en worden met consistente oefening steeds krachtiger.
Uiteindelijk draait het allemaal om bewustwording. Wanneer je beseft dat multitasken je niet efficiënter, maar juist minder productief maakt, kun je bewuste keuzes maken. Kies daarom voor focus in plaats van versnipperde aandacht. Leer hoe je je brein kunt trainen met hypnose en ervaar zelf hoe je meer bereikt door minder tegelijk te doen.
Hypnose leren
Wil jij weten hoe je met meer focus leeft? Dan is kennis van hypnose ontzettend handig. Kom eens naar de gratis online masterclass voor een kennismaking.
Of schrijf je in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
1. https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.0903620106
2. https://www.managementboek.nl/tw/multitasken
3. https://en.wikipedia.org/wiki/Human_multitasking
5. https://hbr.org/2010/05/how-and-why-to-stop-multitaski
6. https://hr.berkeley.edu/grow/grow-your-community/wisdom-caf%C3%A9-wednesday/impact-interruptions
7. https://www.fundacaobial.com/en-GB/science-stories/women-show-greater-engagement-for-multitasking
8. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0220150&utm_source=chatgpt.com
9. https://www.uu.nl/nieuws/kunnen-vrouwen-beter-multitasken-dan-mannen
10. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ch.327
