Heb je het ook zo vaak gehoord? Of erger nog: roep je het zelf weleens tegen je cliënten? "Laat het maar los..." "Je moet die spanning gewoon even loslaten..." "Laat die angst gaan..."
Ik zal je meteen uit de droom helpen: het werkt voor geen meter.
En in dit artikel ga ik je haarfijn uitleggen waarom die hele "loslaathype" pure onzin is, waarom je hiermee de plank volledig misslaat, en (belangrijker nog) wat je dan wél moet doen om je cliënt écht te helpen transformeren. Want geloof me, zodra je deze shift begrijpt, ga je resultaten boeken waar je cliënten (en jijzelf) stijl van achteroverslaan.
Bekijk de video:
Waarom loslaten een illusie is
Laten we beginnen bij het begin. Waarom is "loslaten" zo'n foute suggestie?
Het is heel simpel. Wanneer je tegen iemand zegt dat hij zijn angst, stress of onzekerheid moet loslaten, suggereer je dat die persoon dat gevoel heeft. Alsof het een tastbaar object is dat ze ergens in hun broekzak hebben zitten.
Ik heb hier een leuk boek over geschreven (een absolute aanrader trouwens, als je hem nog niet hebt: meteen kopen!): Je hebt het niet, je doet het. Daarin leg ik precies uit waarom die verschuiving van hebben naar doen de absolute sleutel is tot verandering.
Kijk, neem nou dit voorbeeld. Stel, ik heb een stift in mijn hand. Hoe laat ik die los? Simpel. Ik open mijn vingers, de zwaartekracht doet zijn werk, de stift valt op de grond en ik heb die hele stift niet meer vast. Waarom kan dat? Omdat die stift een ding is. Een fysiek object.
Maar angst? Angst is geen ding. Angst is geen stift die je even op de tafel kunt leggen. Je kunt angst niet vastpakken, dus je kunt het ook niet loslaten. Als je cliënt zegt: "Ja, maar Edwin, ik heb wel degelijk angst!", dan zeg ik: "Nee, ho ho ho, je hebt het niet. Je dóét het."
Dit is geen flauw semantisch trucje. Dit is de basis van hoe ons brein en ons zenuwstelsel werken.
Van "hebben" naar "doen": De magische shift
Angst is geen ding, het is een staat van zijn. Een gevoel. En "gevoel" is (jawel, goed opgelet) ook geen zelfstandig naamwoord, het is een werkwoord: voelen. Je voelt je bang.
Nu denk je misschien: "Leuk hoor, Edwin. Nu noemen we het anders, maar die angst is er nog steeds."
Dat klopt. Maar door deze kleine verschuiving in taal gebeurt er iets magisch in het brein van je cliënt. Er ontstaat opeens een keuze.
Als je iets hebt, ben je er het slachtoffer van. Je zit eraan vast. Maar als je iets doet, kun je besluiten om iets anders te gaan doen. Je kunt namelijk ook iets anders voelen.
En ga nu niet de fout in door te zeggen: "Oké, dan moeten we op zoek naar veiligheid." Want waar ligt die veiligheid dan? Heb jij veiligheid weleens zien liggen? Ligt het misschien in de hoek van de kamer? Onder de bank? Achter de kast? Nee, natuurlijk niet. Want ook veiligheid is geen ding dat je kunt hebben. Je kunt je wel veilig voelen.
Zodra we stoppen met het behandelen van emoties als "dingen die we moeten loslaten", en we gaan ze zien als processen en strategieën die we "doen", ligt de weg open voor echte verandering. En vanuit die actieve staat van voelen zijn er opeens geweldige technieken mogelijk.
Onderzoek laat ook zien dat als je op die manier met problemen omgaat dit beter helpt dan ze te “onderdrukken”[1].
De gevoel Omdraai-techniek: Hoe werkt het?
Als voelen een actieve strategie is van het zenuwstelsel, dan kunnen we die strategie ook herprogrammeren. Een van de krachtigste manieren om dit te doen, is de gevoel omdraai-techniek.
Let wel op: net als bij alle technieken werkt dit niet bij iedereen op elk moment exact hetzelfde. Maar als je de juiste ingang gebruikt en de techniek op de juiste manier "verkoopt" aan je cliënt (want ja, je moet je interventies kunnen verkopen, daar kom ik zo op terug), dan is het resultaat fenomenaal.
Hoe werkt deze strategie in de praktijk?
Wanneer je cliënt angst voelt, doet hij dat op een specifieke manier. Het zenuwstelsel stuurt signalen aan. Dat gevoel zit ergens in het lichaam, bijvoorbeeld als een brok in de keel of een knoop in de maag.
Stap 1: Lokaliseren en de draairichting bepalen
Vraag je cliënt waar die spanning of angst precies zit. Stel dat het in de borstkas zit. Vraag vervolgens: "Als dat gevoel zou draaien, hoe draait het dan? Draait het vooruit, alsof je over je nek gaat? Of grijpt het je bij je keel en draait het achteruit?"
Het brein móét hier wel op antwoorden. Het zenuwstelsel heeft namelijk altijd een bepaalde kinetische richting waarin de energie stroomt. Stel dat de cliënt zegt: "Het draait achteruit."
Stap 2: Kleur bekennen
Vraag nu: "Stel dat het een kleur zou hebben, wat voor kleur zou het dan zijn?" Laten we zeggen dat de cliënt antwoordt: "Rood."
Wat zijn we nu aan het doen? We zijn het brein aan het sturen. Op dit moment is de cliënt al in een lichte staat van hypnose. Waarom? Omdat hij actief een kleur en een draairichting aan het hallucineren is bij een fysiek gevoel. Dat is fantastisch, want nu hebben we grip.
Stap 3: De omdraaiing
Nu geef je de instructie: "Oké, stel je voor dat we dat gevoel er heel even uithalen. We draaien de richting om. In plaats van achteruit, laten we het nu vooruit draaien. En we veranderen de kleur. Laten we er blauw van maken. En laat die blauwe energie nu eens heel snel de andere kant op draaien."
Wat gebeurt er in het brein? Het brein raakt volledig in de war. Het brein had de neurologische koppeling: angst = achteruit draaiend rood. Nu draait er opeens een blauw gevoel vooruit. Het brein denkt: "Wacht eens even, dit klopt niet. Dit is niet de neurologische snelweg van angst. Dit moet wel iets anders zijn." De oude associatie wordt direct onderbroken.
Visualisaties werken ook heel krachtig op emoties[2].
Stap 4: De positieve associatie (Resource State)
Vervolgens laat je de cliënt terugdenken aan een moment waarop hij zich écht helemaal op zijn gemak voelde. Volkomen ontspannen, veilig en krachtig.
Laat hem helemaal in dat moment stappen. Geassocieerd, zoals we dat noemen. Dat betekent: door de eigen ogen kijken, horen wat je toen hoorde, ruiken wat je rook, en dat heerlijke gevoel door het hele lichaam laten stromen. Geef ook dit gevoel een kleur. Laten we zeggen: stralend geel.
Stap 5: De neurologische herprogrammering (Collapsing Anchors)
Terwijl de cliënt zich intens in dat gele, comfortabele gevoel bevindt, laat je hem met dat gevoel in zijn lijf terugdenken aan de situatie waar voorheen de angst zat.
Wat gebeurt er nu neurologisch? Het brein legt razendsnel een nieuwe verbinding (een snelweg) tussen de oude trigger en het nieuwe, comfortabele gevoel. De oude angstverbinding wordt overschreven. Doe je dit een paar keer goed achter elkaar, dan train je het zenuwstelsel om zich voortaan automatisch goed en rustig te voelen in die voorheen "enge" situatie. De angst is simpelweg niet meer op te roepen!
Er gebeurt van alles in het brein als je iets opnieuw interpreteert, zoals met deze oefening[3].
Waarom je strategieën moet leren "verkopen"
Nu hoor ik je denken: "Edwin, dit klinkt fantastisch, maar als ik dit voorstel aan een cliënt die al twintig jaar met een zware angststoornis rondloopt, dan verklaart hij me toch voor gek?"
En daar heb je volkomen gelijk in! Als je zomaar uit het niets roept: "Goh, we gaan je angst even omdraaien en er een blauw kleurtje aan geven!", dan voelt je cliënt zich totaal niet serieus genomen. En terecht.
Bij kinderen werkt dit trouwens direct goud. Die hoef je niks uit te leggen. Die hebben nog een levendige fantasie en gaan er direct in mee. Maar volwassenen? Die hebben barrières, scepsis en twijfels.
Daarom moet je leren hoe je een techniek verkoopt. Binnen onze opleidingen besteden we hier enorm veel aandacht aan. We werken namelijk altijd met een heel belangrijk principe:
- Verwonderen
- Geloven
- Genezen
Je kunt pas heling of verandering (genezen) bereiken als de cliënt erin gelooft. Maar om hem te laten geloven, moet hij eerst verwonderd raken. Je moet zijn kritische mind omzeilen door hem iets te laten ervaren wat hij niet kan verklaren. Pas dan staat zijn brein open voor de suggestie dat verandering direct mogelijk is.
Het is de kunst om deze technieken zo in te kleden en te introduceren dat de cliënt denkt: "Wacht eens... wat gebeurt hier nou?" Zodra die verwondering toeslaat, zakt de weerstand weg en kan het zenuwstelsel de nieuwe, gezonde patronen razendsnel integreren.
Stop met loslaten, begin met anders voelen
Dus, beste therapeut, coach of behandelaar: laten we vanaf vandaag afspreken dat we het woord "loslaten" schrappen uit onze vocabulaire. Het helpt je cliënt niet, het frustreert hem alleen maar omdat hij iets probeert te doen wat fysiek en mentaal onmogelijk is.
Stop met loslaten. Help je cliënt in plaats daarvan om anders te voelen. Geef hem de controle terug over zijn eigen interne processen en strategieën.
Dit soort technieken leer je natuurlijk niet in vijf minuten van een tekstje lezen. In onze opleidingen zijn we hier gerust een hele dag mee bezig om dit echt goed in te trainen.
Want het is (zeker in het begin) veel makkelijker om dit te ondergaan met een ervaren therapeut die je erdoorheen loodst, dan om het in je eentje thuis op de bank te proberen. Maar de basis heb je nu.
Ga ermee experimenteren. Pas het toe, test het uit en kijk wat er gebeurt als je de taalshift maakt van "hebben" naar "doen".
Deze techniek leren
Deze techniek leer je bij de opleiding van het Hypnose Instituut Nederland. Vraag jij je af of deze kennis bij je past? Kom eens naar een gratis masterclass over hypnose.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over onze opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
