Vandaag gaan we het hebben over een onderwerp waar ik me al jaren over verbaas, en eerlijk gezegd, ook een beetje over opwind. Waarom duurt therapie bij sommige mensen in godsnaam jaren? Waarom zitten mensen honderden sessies lang op een bank te wauwelen, terwijl er onderaan de streep eigenlijk geen zak verandert?
Je voelt je misschien lekker, je hebt zin in de dag, maar je mist nog die ene input voor die stralende lach. Nou, gelukkig ben ik er weer om die input te geven. Pak een kop koffie, ga er even goed voor zitten, want ik ga je precies vertellen waarom de traditionele hulpverlening de plank volledig misslaat en hoe het wél kan.
Bekijk de video:
De eindeloze sessies van de grachtengordel
Laten we eerlijk zijn: we kennen allemaal de verhalen over psychoanalyse. Mensen die 150 sessies, of zelfs meer, bij een psychotherapeut slijten. Kijk naar de Amsterdamse grachtengordel. De mensen lopen daar de deur plat bij de psychiater, de deur hè, hopelijk niet de psychiater zelf. Ze liggen daar honderden uren een beetje te praten in de hoop dat het iets oplost.
En ja, tuurlijk, het lucht even op. Je bent lekker met jezelf bezig, je krijgt aandacht. Maar verandert er echt iets in de kern? Zelden. Het is een soort emotionele massage: het voelt even fijn, maar de volgende dag zit de knoop er weer. Tenzij ze per ongeluk bij iemand als Marcel terechtkomen en er ineens een ‘halleluja-moment’ is. Maar weet je wat er dan vaak is gebeurd? Dan zijn ze waarschijnlijk heel even in hypnose geweest, waardoor het proces ineens wél werkte.
De revolutie die 40 jaar moest wachten
In de jaren vijftig hadden we Aaron Beck en Albert Ellis. Deze mannen waren hun tijd ver vooruit. Zij vonden een manier om die eindeloze psychoanalyse van 500 sessies terug te brengen naar iets wat toen revolutionair was: een stuk of twintig sessies. Dat noemen we nu Cognitieve Gedragstherapie (CGT).
En wat denk je? Ze werden verguist. Echt waar, compleet afgebrand door de gevestigde orde. Het heeft veertig jaar geduurd voordat hun methode ‘evidence-based’ werd verklaard. Veertig jaar! Waarom? Omdat het sneller ging? Omdat het effectiever was?
Laten we eens naar een ander "toeval" kijken. In diezelfde jaren vijftig had je de eerste DSM, de psychiatrische bijbel. Die was toen 120 bladzijden dik. Vandaag de dag is dat ding gegroeid naar 1200 bladzijden.
Zie je de correlatie? Terwijl de sessies per cliënt (gelukkig) iets minder werden, explodeerde het aantal ziektebeelden. Zo kunnen we natuurlijk wel dezelfde omzet blijven draaien. Als je cliënten in plaats van 500 keer nog maar 20 keer komen, dan heb je wel 20 keer zoveel ziektes nodig om de agenda vol te houden.
Het is natuurlijk allemaal toeval, ladies and gentlemen. Er zit vast geen enkele commerciële gedachte achter... maar ik vind het wel een heel grappig toeval.
De grote fout: Denken dat praten helpt
Praten werkt over het algemeen verrekte slecht. Als je in de reguliere GGZ terechtkomt voor kortdurende therapie, krijg je tien tot twaalf sessies. Als je dan "geholpen" bent, mag je weg. Maar vaak word je daarna direct doorgeplaatst naar langdurige therapie die weer jaren kan duren.
Ik heb hier regelmatig discussies over met psychologen, zeker die uit de GGZ. Ze vinden dat ik overdrijf. Ze zeggen dat hypnotherapie helemaal niet zo goed werkt. Maar dan vergeten ze voor het gemak even het onderzoek van Kirsch uit 1995[1]. Hij ontdekte dat iedere therapie beter werkt als je het combineert met hypnose. Maar liefst 25% beter!
Stel je voor: als we cognitieve gedragstherapie zouden doen mét hypnose, zou het resultaat 25% sneller zijn. In plaats van twaalf sessies heb je er nog maar negen nodig. Doe je er normaal tien? Dan ben je in zeven sessies klaar.
Maar wat zie je bij de hypnotherapie die wij bij het Hypnose Instituut Nederland doceren? De meeste mensen zijn in drie sessies klaar. Soms één, soms acht, maar ik heb in de afgelopen twintig jaar nog nooit iemand vaker dan acht keer hoeven zien. Nooit.
Wanneer een psycholoog zegt dat twaalf sessies "kortdurend" is, dan vind ik dat ultra-lang. Als je twaalf sessies nodig hebt voor iets wat in drie sessies kan, dan doe je simpelweg iets wat minder goed werkt. En dat vinden ze natuurlijk vervelend om te horen van een gast als ik. "Wat weet jij er nou van, Edwin?" Nou, ik weet er wel íets van.
Ik wil de uitdaging best aangaan: geef mij een cliënt waar je al zes sessies mee hebt gehad en waar niks gebeurt. Geef me twee sessies met die persoon. Ik durf er geld op in te zetten dat er bij mij meer gebeurt dan in al die sessies bij de psycholoog.
Protocollen zijn de doodsteek voor resultaat
Waarom werkt hypnose dan zoveel sneller? Niet omdat ik zo’n genie ben (hoewel sommige mensen dat wel zeggen, maar daar distantieer ik me natuurlijk van (grapje)) maar omdat ik me niet aan protocollen hoef te houden.
Protocollen zijn veilig voor de therapeut, maar vaak een ramp voor de cliënt. Als je vasthoudt aan wat je uit een boekje hebt geleerd, ga je invullen. Je plakt een label op de cliënt: "Oh, dit is een cliënt met die en die diagnose, dus ik moet protocol X volgen."
Dat is waar het fout gaat. Je moet de mens zien, niet het label. Heb je genoeg tools in je gereedschapskist om af te wijken als dat nodig is? Mag je überhaupt wel afwijken van je praktijk of van jezelf?
Vroeger was ik ook heel beleefd. Dan zat ik daar een beetje te hummen. “Hm-hm, vertel eens meer...” Mijn sessies duurden soms drie uur! Dat slaat natuurlijk nergens op. Totdat ik besloot: ik ga meteen cut to the point.
Ik gaf mezelf de vrijbrief om niet langer beleefd te zijn. Want mijn beleefdheid helpt die cliënt niet. Resultaat helpt die cliënt. Sinds ik die knop heb omgezet, duren mijn sessies ongeveer een uur en is er altijd resultaat.
Is het probleem dan in één sessie opgelost? Niet altijd. Maar de cliënt merkt wel direct verschil. Dat is iets wat de gemiddelde psycholoog niet doet: testen in het moment. Zij geven huiswerk mee: "Ga hier maar eens mee aan de slag, dan kijken we volgende week hoe het ging." Dat werkt niet. We weten allemaal dat bijna niemand dat huiswerk doet. Je moet resultaat boeken terwijl de cliënt bij je in de stoel zit.
Gevoel vs. Gedachten: De omgekeerde wereld
Een van de grootste misvattingen in de psychologie is dat gedachten emoties veroorzaken[2]. "Verander je denken, dan verander je je gevoel." Dat is maar een klein deel van de waarheid. Kijk naar jonge kinderen. Die kennen nog geen taal, die hebben nog geen labels, maar ze voelen wel degelijk angst, verdriet of onveiligheid. Wat was er dus eerder? Het gevoel natuurlijk!
Gedachten veranderen kost ontzettend veel moeite. Ga het maar eens proberen om de hele dag "positief te denken" als je je diep van binnen ellendig voelt. Dat is dweilen met de kraan open. Maar het is vrij eenvoudig om je gevoel te veranderen. En wanneer je gevoel verandert, verandert je denken automatisch mee.
Stel je voor dat je je ineens super blij voelt. Dan denk je ook meteen aan blije gedachten. In hypnose gaan we voorbij dat kritische denken. We werken direct op die emotionele afdruk, de imprint. Als die imprint verandert, veranderen je overtuigingen, je ideeën en zelfs je hiërarchie van waarden.
De verslaving aan therapie
Soms denk ik wel eens: therapeuten maken mensen verslaafd aan therapie. Ze creëren zo’n sterke afhankelijkheid dat de cliënt in paniek raakt als de therapeut op vakantie gaat. "Oh nee, wat moet ik nu zonder mijn wekelijkse uurtje?"
Als je daar bent beland, ben je in mijn ogen een slechte therapeut. Je hebt iemand afhankelijk gemaakt in plaats van veerkrachtig. Je wilt mensen onafhankelijk maken! Je wilt die innerlijke kracht die iedereen in zich heeft naar boven halen.
Dit is ook het doel van therapie[3].
Natuurlijk, bij de één duurt het wat langer dan bij de ander. Maar als je iemand blijft duwen, gaat hij op een gegeven moment terugduwen. In het begin zijn mensen vaak bang of slap: "Ik durf het niet, ik vind het eng." Prima.
Maar we blijven werken totdat diegene denkt: "Wacht eens even, ik heb jou helemaal niet nodig! Ik kan het zelf!" Dat is de respons die je wilt hebben.
De rest is "betaalde vriendschap". Mensen jarenlang in therapie houden, omdat ze zich dan gehoord voelen. Terwijl ze eigenlijk gewoon een abonnement op aandacht hebben gekocht.
Dat is niet mijn ding, en dat is ook niet wat we de hypnotherapeuten bij het Hypnose Instituut Nederland leren.
Wil jij ook sneller resultaat?
Het is tijd dat we stoppen met dat eindeloze gewauwel en echt gaan kijken naar wat werkt. Wil je echt verandering? Werk dan op het niveau waar de verandering plaatsvindt: het gevoel.
Dit is ook wat we je leren bij het Hypnose Instituut Nederland. Wil je weten hoe dat werkt? Kom eens naar de gratis masterclass over hypnose voor een kennismaking.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een gratis 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
