Laten we meteen met de deur in huis vallen. Er lopen in Nederland duizenden therapeuten, coaches en psychologen rond. Allemaal hebben ze een bordje op de deur met 'erkend', 'gecertificeerd' of 'ervaringsdeskundige'.
Maar als je niet oppast, zit je er over drie jaar nog steeds op de bank. Praten. Praten. En nog eens praten. Ondertussen is je bankrekening geplunderd, maar voel je je onder de streep nog precies hetzelfde.
Er zijn drie specifieke dingen die slechte therapeuten doen. Drie signalen waaraan je direct herkent dat je te maken hebt met iemand die je niet gaat helpen, maar die je onbewust (of soms bewust) gevangen houdt in je eigen ellende. Als je een van deze drie dingen merkt, is er maar één logisch advies: pak je spullen en ren heel snel weg. Bedank me later maar.
Bekijk de video:
Hier zijn de drie grootste rode vlaggen in therapieland.
1. Ze werken alleen maar op de cognitie
De eerste grote fout die ontzettend veel therapeuten maken, is dat ze zich blindstaren op de ratio. Op de cognitie. Het idee hierachter is simpel, maar helaas ook volkomen effectloos: "Als we jouw denken veranderen, dan verandert je gevoel vanzelf wel."
Nou, sorry hoor, maar zo werkt het menselijk brein simpelweg niet.
De harde realiteit: Het gevoel veroorzaakt het denken, niet andersom.
Laten we dit illustreren met een simpel voorbeeld. Jij kan nu, terwijl je dit artikel comfortabel op je telefoon of laptop leest, denken aan een lift. Wat gebeurt er? Helemaal niks. Je hartslag blijft rustig, je ademhaling is normaal. Er is niks aan de hand.
Maar wat gebeurt er als iemand met een zware liftfobie denkt aan een lift? Die krijgt direct klamme handen. De ademhaling schiet omhoog, de paniek slaat toe.
Als de gedachte aan de lift het werkelijke probleem was, dan zou jij nu ook in paniek moeten raken. Maar dat gebeurt niet. Waarom niet? Omdat het niet aan de gedachte ligt. Het ligt aan het onderliggende, onbewuste programma dat bij die andere persoon gekoppeld is aan het concept 'lift'.
Het onbewuste programma regeert
Wanneer een therapeut alleen maar met je wil praten over je gedachten, dan is hij bezig met symptoombestrijding op het niveau van de menubalk, terwijl het virus in het besturingssysteem zit. Je kunt honderd jaar analyseren waarom je bang bent, of waarom je onzeker bent, maar die analyse verandert de neurologische koppeling in je brein niet.
Je wil een therapeut die begrijpt hoe het onbewuste programma werkt. Iemand die inziet dat emotie en gevoel de baas zijn over de ratio[1]. Als je therapeut na sessie vijf nog steeds vraagt: "En wat roept die gedachte dan bij je op?", weet je dat je in een cognitieve cirkelredenering bent beland. Tijd om op te stappen.
Onderzoek laat ook zien dat sommige therapieën tegen angst juist negatieve effecten kunnen hebben, bijvoorbeeld als de therapeut niet kijkt naar de vooruitgang die je maakt[2]. Dat is iets wat in de tweede en zeker de derde sessie van hypnotherapie juist het sleutelwoord is.
2. Ze hebben veel te veel 'rapport' met je
De tweede rode vlag is een heel verraderlijke. Het voelt namelijk in het begin heel fijn. Je therapeut is aardig, luistert ontzettend goed, knikt begrijpend bij elk verhaal en geeft je het gevoel dat je de belangrijkste persoon op aarde bent. Er is sprake van een enorme 'rapport', een diepe, emotionele klik.
Maar let op. Als jij merkt dat wanneer jouw therapeut drie weken op vakantie gaat, jij direct in een crisis belandt... dan heb je een heel groot probleem.
Op dat moment heeft de therapeut je namelijk niet geholpen. Hij heeft je afhankelijk gemaakt[3].
- Je bent niet meer bezig met helen, je bent verslaafd geraakt aan de wekelijkse validatie.
- Je bent onbewust gevangen genomen in de therapie.
- Je hebt er geen therapeut bij, je hebt een vriend gekocht. Een betaalde vriend.
De vergelijking met prostitutie
Laten we het beestje maar gewoon bij de naam noemen, hoe confronterend dat ook is. Dit mechanisme is bijna net als prostitutie. Betaalde seks is fundamenteel anders dan seks met iemand die écht van je houdt en met wie je een gelijkwaardige relatie hebt. Waarom? Omdat er een transactie onder ligt. De intimiteit stopt zodra het uur om is en de portemonnee getrokken moet worden.
Bij een therapeut die fungeert als 'betaalde vriend' werkt dat exact hetzelfde. Het voelt warm en veilig, maar die veiligheid is schijn. Het is een commerciële constructie. Een goede therapeut is er niet om je vriend te zijn. Een goede therapeut is er om zichzelf zo snel mogelijk overbodig te maken. Als een therapeut de therapeutische relatie belangrijker maakt dan jouw persoonlijke autonomie, dan is dat een gigantische rode vlag.
3. Ze spreken je niet aan op je eigen verantwoordelijkheid
De derde en misschien wel de meest schadelijke eigenschap van slechte therapeuten is dat ze meegaan in jouw slachtofferschap. Ze spreken je niet aan op je eigen verantwoordelijkheid.
Het is tegenwoordig ontzettend modieus in therapieland om overal een externe oorzaak voor te vinden:
- "Het ligt aan je vader."
- "Het komt door je moeder."
- "Het is een dynamiek uit je familiesysteem."
- "Het is een trauma uit een vorig leven."
Het ligt werkelijk aan van alles en nog wat, behalve aan jou. En het ergste is: de therapeut geeft je nog gelijk ook. "Natuurlijk kan jij er allemaal niks aan doen, je bent zo diep gekwetst."
De paradox van de waarheid
Begrijp me niet verkeerd. Natuurlijk kan het feitelijk kloppen dat er in het verleden verschrikkelijke dingen zijn gebeurd waar je absoluut geen invloed op had. Als je drie jaar oud bent en je ouders gaan met knallende ruzie uit elkaar, of er gebeuren nog ergere dingen in je jeugd... wat kan jij daar als driejarig kind aan doen? Helemaal niks. Dat is de absolute waarheid.
Maar hier zit de gevaarlijke dubbelzinnigheid: dat je er toen niks aan kon doen, betekent niet dat je er nú niks aan kunt doen.
Als jij vandaag de dag nog steeds met het probleem rondloopt, dan is het vanaf nu jóúw probleem. En dus mag jij er wat mee gaan doen.
De therapeut die jou telkens de hand boven het hoofd houdt en de schuld buiten jezelf legt, ontneemt je je diepste kracht.
Want wat nou als je moeder er over tien jaar nog steeds niet voor kiest om te zeggen dat ze van je houdt? Wat nou als je vader nooit meer terugkomt om zijn excuses aan te bieden? Blijf je dan de rest van je leven in een hoekje zitten wachten tot de dader verandert, zodat jij eindelijk gelukkig kunt worden? Dat is de ultieme onmacht.
Waar moet je dán naar zoeken?
Als je deze drie rode vlaggen omdraait, weet je precies wat je wél moet zoeken in een behandelaar. Je wil een therapeut die je direct aanspreekt op de dynamiek van het NU. Je wil iemand die de focus legt op vier kernwaarden. Die kun je op de volgende manieren herkennen:
Zelfredzaamheid: De therapeut leert je technieken en tools zodat je jezelf kunt helpen als het moeilijk wordt, zonder dat je hem of haar direct hoeft te bellen.
Zelfverantwoordelijkheid: Je pakt de regie over je eigen emotionele huishouding terug. Het verleden is een gegeven, de toekomst bepaal je zelf[4].
Weerbaarheid: Je wordt niet meer omvergeblazen door de eerste de beste tegenslag of kritische opmerking van een ander.
Veerkracht: Als je een keer mentaal op je bek gaat (en dat gebeurt ons allemaal) dan weet je hoe je snel en sterker dan voordien weer opstaat.
Een goede therapeut is confronterend als het moet, liefdevol waar nodig, maar altijd scherp op het doel: jouw vrijheid. Die werkt op het niveau van het onbewuste, rekent snel af met de oude programma's, bouwt een functionele, tijdelijke werkrelatie met je op en schopt je vervolgens weer de wereld in om het zélf te doen.
Stel je voor: je vindt een therapeut die voldoet aan die criteria en deze drie valkuilen feilloos vermijdt. Dan heb je een gouden match te pakken. Dan ga je stappen maken die je in geen jaren praten voor mogelijk had gehouden.
Maar merk je bij je huidige therapeut dat het alleen maar blijft hangen in cognitief geneuzel, dat je stiekem een betaalde vriend hebt gecreëerd, of dat je samen gezellig de schuld aan je ouders blijft geven?
Ren heel snel weg. Je bent het aan jezelf verplicht.
Goede therapeut of coach zijn
Wil jij een goede of nog betere therapeut of coach worden? Dan is kennis van hypnotherapie ontzettend handig, want dan ga je met deze kernwaarden aan de slag. Kom eens naar een gratis masterclass voor een kennismaking.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen. De opleiding kun je live online volgen, of gewoon in Assendelft in ons pand. Tijdens de online lessen doe je live mee met de les in Assendelft.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
