Laten we eerlijk zijn. Je bent een controlfreak. Of nou ja, je probeert het te zijn. Je houdt de teugels zo strak vast dat je knokkels wit uitslaan. Je denkt dat als je maar hard genoeg plant, checkt, dubbelcheckt en je zorgen maakt over morgen, dat je dan veilig bent. Dat je de chaos van het leven kunt temmen.
Maar mag ik je eens wat vragen? Hoe voelt dat in je lijf? Die brok in je keel, die spanning in je schouders, dat hoofd dat maar niet stopt met malen... voelt dat als veiligheid?
Nee, natuurlijk niet. Het voelt als een gevangenis.
En het grappige (of eigenlijk het tragische) is: hoe harder je probeert de controle te houden, hoe minder controle je hebt. Je bent niet de kapitein van het schip. Je bent de gast die wanhopig met een emmertje water overboord staat te hozen, terwijl de oceaan gewoon doet wat de oceaan doet.
Het is tijd om dat emmertje in het water te flikkeren. Het is tijd om te leren hoe je de controle loslaat, niet omdat het 'moet' van een of andere mindfulness-coach, maar omdat het de enige weg is naar echte mentale vrijheid.
De illusie van controle: Een recept voor ellende
We worden geboren met een diepe behoefte aan voorspelbaarheid. Ons brein is een voorspellingsmachine. Maar we zijn doorgeslagen. We verwarren 'invloed' met 'controle'. Je hebt invloed op je acties, maar je hebt nul controle over de uitkomst. Wanneer je probeert de uitkomst te beheersen, creëer je een interne oorlog.
Onderzoek laat zien dat een overmatige behoefte aan controle direct gelinkt is aan een verslechtering van je mentale gezondheid. Het is een zware last voor je zenuwstelsel. Mensen die alles buiten zichzelf willen controleren (een externe locus of control wat betreft uitkomsten, maar een interne dwang tot beheersing) ervaren veel meer psychologische stress[1].
Waarom? Omdat de wereld niet luistert. En elke keer als de wereld niet doet wat jij wilt, krijgt je systeem een schok. Je brein zegt: "ERROR! Gevaar!" En daar ga je, de spiraal in.
De drie ruiters van de controle-apocalyps: Angst, Depressie en OCD
Als je die behoefte aan controle niet loslaat, klopt er een ongezellig trio aan je deur.
1. Angst: Het monster van 'Wat als?' Angst is simpelweg het gebrek aan vertrouwen in je eigen vermogen om om te gaan met wat er komt. Als je controle wilt, wil je de toekomst nu alvast 'oplossen'. Maar de toekomst bestaat niet, dus je bent aan het vechten tegen een fantoom. Dit constante 'aan' staan van je overlevingsmechanisme put je uit. Je leeft in een permanente staat van paraatheid voor een ramp die waarschijnlijk nooit komt.
2. Depressie: De uitputting van het vechten Depressie is vaak het moment waarop je systeem zegt: "Ik kan niet meer." Je hebt zo lang geprobeerd de onbeheersbare realiteit te kneden, dat je emotioneel bankroet bent gegaan. Het gevoel van hulpeloosheid dat ontstaat wanneer je controlepogingen falen, is een directe snelweg naar een depressieve staat. Je trekt je terug omdat de wereld 'te veel' is.
3. OCD: De ultieme controle-val En dan hebben we OCD (Obsessief-Compulsieve Stoornis). Dit is controle op steroïden. Het is de overtuiging dat als je maar vaak genoeg je handen wast, het gas controleert of bepaalde gedachten denkt, je een catastrofe kunt voorkomen. Het is een magisch denken dat voortkomt uit diepe onzekerheid.
Je raakt gevangen in een lus van dwang, omdat je de onzekerheid van het bestaan niet kunt verdragen.
Acceptatie is geen overgave, het is strategie
Mensen denken vaak dat loslaten betekent dat het je allemaal niet meer boeit. Dat je een soort passieve plant wordt die alles maar over zich heen laat komen. Onzin.
Acceptatie is actieve erkenning van de realiteit. Het is zeggen: "Oké, dit is de situatie. Ik vind het niet leuk, maar het ís er." Op het moment dat je stopt met vechten tegen de realiteit, komt er energie vrij. Energie die je voorheen gebruikte om de muur weg te duwen, kun je nu gebruiken om over de muur heen te klimmen.
Door acceptatie zakt je cortisolspiegel. Je brein schakelt van de overlevingsstand naar de creatieve stand. Je begint in te zien dat je niet kapotgaat als de dingen anders lopen dan gepland. Je ontdekt een dieper soort zelfvertrouwen: het vertrouwen dat je hoe dan ook wel weer op je pootjes terechtkomt.
De kracht van hypnose: De achterdeur van je brein
Nu hoor ik je denken: "Edwin, dat klinkt leuk, maar hoe doe ik dat dan? Mijn hoofd stopt niet met malen!"
En dat is waar hypnose om de hoek komt kijken. Praten over loslaten gebeurt in je bewuste brein. Maar je behoefte aan controle? Die zit diep in je onderbewustzijn gebakken. Het is een overlevingsprogramma dat daar ergens op de harde schijf draait. Je kunt tegen jezelf zeggen "laat los" tot je blauw ziet, maar als je onderbewustzijn denkt dat controle gelijkstaat aan overleven, gaat er niets veranderen.
Hypnose is de tool waarmee we die achterdeur openen. In een staat van trance omzeilen we die kritische factor die alles wil analyseren en controleren. We gaan direct naar de bron.
Waarom hypnose werkt voor controle-loslaten:
- Herprogrammering van angst: We kunnen het onderbewustzijn laten inzien dat de controle die het probeert uit te oefenen, juist het gevaar creëert (stress) in plaats van het te voorkomen.
- Diepe ontspanning op celniveau: Voor een controlefreak is echte ontspanning vaak doodeng. In hypnose ervaar je dat het veilig is om de teugels te vieren. Je leert je systeem dat 'niet-doen' ook een optie is.
- Toegang tot nieuwe hulpbronnen: Onderzoek naar hypnose laat zien dat het effectief ingezet kan worden bij diverse psychosomatische en mentale klachten. Het helpt mensen om een nieuwe interne balans te vinden.
Daarnaast is hypnose geen 'hocus pocus'. Het is een wetenschappelijk onderbouwde methode om de plasticiteit van het brein te benutten. Er zijn talloze studies die de effectiviteit van hypnose bij angst en stressgerelateerde stoornissen ondersteunen, waarbij de patiënt leert om de interne druk te verlagen[2].
Een van de mooiste aspecten van hypnose is de manier waarop het de invloed van suggestie gebruikt om de perceptie van controle te veranderen. In plaats van te vechten tegen een symptoom (zoals angst), leer je in hypnose om de relatie met dat symptoom te veranderen. Dit wordt ook wel de 'sociaal-cognitieve' benadering van hypnose genoemd, waarbij je leert dat je veel meer vermogen hebt om je eigen staat van zijn te beïnvloeden dan je dacht, maar dan op een ontspannen manier[3].
De voordelen: Wat levert het je op?
Stel je voor dat je wakker wordt en je voelt die druk op je borst niet meer. Je kijkt naar je to-do lijst en in plaats van paniek voel je een rustige focus. Er gaat iets mis op je werk, en in plaats van een mentale inzinking denk je: "Interessant, hoe gaan we dit oplossen?"
Dat is wat er gebeurt als je controle loslaat door middel van technieken zoals hypnose en zelfhypnose. De voordelen zijn enorm:
- Betere slaap: Je brein hoeft 's nachts de wereld niet meer te redden.
- Betere relaties: Je stopt met het proberen te controleren van de mensen om je heen (wat ze overigens erg prettig zullen vinden).
- Fysieke gezondheid: Minder stress betekent een lager risico op hart- en vaatziekten en een sterker immuunsysteem. Uit onderzoek naar complementaire geneeskunde blijkt dat interventies zoals hypnose een significante positieve impact hebben op het algehele welzijn[4].
Spring in het diepe
De wereld is chaotisch. Mensen zijn onvoorspelbaar. De economie is een jojo. En jij gaat morgen misschien wel een keer plat op je bek.
En weet je wat? Dat is oké.
Echte kracht zit niet in het voorkomen van de storm, maar in het leren dansen in de regen. Controle loslaten is de ultieme daad van zelfliefde. Het is de erkenning dat je goed genoeg bent om alles wat het leven op je afvuurt te tackelen, zonder dat je het van tevoren hoeft te regisseren.
Wil je die mentale gevangenis verlaten? Stop dan met het polijsten van de tralies. Gebruik methoden zoals hypnose om je onderbewustzijn te laten zien dat het veilig is om de deur open te zetten. Stap naar buiten. Het is daar misschien een beetje onvoorspelbaar, maar geloof me: de lucht is er veel frisser.
Laat het los. Nu. En kijk wat er gebeurt. Je zult versteld staan hoe goed de wereld blijft draaien, zelfs als jij niet aan de knoppen zit.
Hypnose leren
Ben je klaar om die witte knokkels te ontspannen en de regie over je eigen brein écht terug te pakken? Wacht dan niet tot de volgende crisis, maar kom in actie.
Je kunt direct beginnen met mijn gratis masterclass over hypnose, waar ik je precies laat zien hoe die achterdeur van je onderbewustzijn werkt.
Wil je echt meters maken? Schrijf je dan in voor een van de evenementen of opleidingen van het Hypnose Instituut Nederland.
Daar leer je de technieken om niet alleen jezelf, maar ook anderen te bevrijden van die verstikkende controledrang.
En heb je nog twijfels of vragen over welke opleiding het beste bij jouw pad past? Plan dan een 1-op-1 gesprek in met een van onze experts.
Stop met vechten tegen de stroom en leer hoe je de stroming gebruikt om te komen waar je wilt zijn.
Bronnen:
