Leuk dat je dit leest. Vandaag gaan we het hebben over iets dat je hele leven kan veranderen, of je nu achter het stuur van een auto zit of achter het stuur van je eigen lot. We gaan het hebben over rollen, over identiteit en over de vraag: Hoe verander je nou echt wie je bent?
Ik kreeg laatst een fantastische vraag onder een van mijn video’s van Josje. En laat ik eerlijk zijn: Josje stelt de vraag die eigenlijk iedereen zichzelf stelt op het moment dat ze ergens aan beginnen wat spannend is. Ze schreef:
"Hey Edwin, wellicht een leuke suggestie voor een video: Hoe kun je jezelf primen of hypnotiseren bij het starten met rijlessen? Ik ben net begonnen en ik merk dat mijn identiteit blijft hangen op: 'Ik ben geen chauffeur. Dit gaat mij niet lukken.' Hoe verander ik deze hypnose?"
Kijk, dit is goud. Dit is de kern van waar we bij de Hypnose Instituut Nederland (HIN) elke dag mee bezig zijn. Want Josje heeft het door: ze zit in een hypnose. Een negatieve hypnose, welteverstaan. Ze vertelt zichzelf een verhaal dat haar blokkeert. En het mooie is: als je weet hoe die hypnose werkt, kun je hem ook omdraaien.
Bekijk de video:
De Kracht van de rol: Terug naar je kindertijd
Laten we eens even teruggaan in de tijd. Herinner je je nog dat je een jaar of vijf, zes was? Je hoefde toen geen cursus 'Identiteitsmanagement' te volgen. Je deed gewoon iets.
Iemand zei: "Zullen we cowboy en indiaantje spelen? Jij bent de boef en ik ben de politieagent." Wat gebeurde er op dat moment? Boem.
Binnen één seconde was je die boef. Je ging anders lopen, je keek schichtig om je heen, je zocht een plek om je te verstoppen. Je dacht niet: "Ja, maar heb ik wel de juiste papieren om een boef te zijn? Ben ik wel crimineel genoeg? Wat als de politieagent me niet gelooft?"
Nee, je nam de rol aan en vanuit die rol volgde je gedrag vanzelf. Als kind snapte je dit feilloos. Je was een prinses, een ridder, een piraat. Je identiteit was vloeibaar.
Maar ergens onderweg naar volwassenheid zijn we die vaardigheid kwijtgeraakt. We zijn gaan geloven dat we 'iemand' zijn en dat we dat 'iemand' moeten blijven. We zijn vastgeroest in onze eigen definities.
Het gevaar (en de kracht) van identificatie
In de psychologie kennen we het beruchte Stanford Prison Experiment. Philip Zimbardo sloot een groep jonge mannen op in de kelder van de universiteit. De ene helft kreeg het label 'gevangene', de andere helft 'bewaarder'[1].
Hoewel het experiment later deels is bekritiseerd omdat de deelnemers instructies kregen, blijft de kern staan: die mannen gingen zich zo extreem gedragen naar hun rol, dat het experiment na vijf dagen gestaakt moest worden. De bewaarders werden wreed en de gevangenen werden slaafs of opstandig. Waarom? Omdat ze de rol werden.
Als je de identiteit aanneemt van iemand die iets kan, dan gaat je brein automatisch op zoek naar de middelen om dat gedrag te vertonen. Als ik tegen je zeg: "Je bent een pianist," en je gelooft dat echt tot in je vezels, dan is het leren van de piano geen zware taak meer. Het is gewoon wat je doet. Een pianist speelt namelijk piano.
De fout die we allemaal maken: "Ik ben (nog) geen..."
Josje zegt: "Ik ben geen chauffeur." En daar gaat het mis. In onze opleidingen zeggen we op dag één tegen de studenten: "Jij bent een hypnotiseur."
Natuurlijk geloven ze dat niet meteen. Ze denken: "Ik heb nog nooit iemand in trance gebracht, ik weet de technieken nog niet, hoe kan ik dan een hypnotiseur zijn?" Maar dat is de omgekeerde wereld. Als jij jezelf ziet als een 'leerling' of als iemand die 'probeert te hypnotiseren', dan handel je vanuit onzekerheid.
Maar als je besluit: "Ik ben een hypnotiseur," dan verandert je hele houding. Je stem wordt zelfverzekerder, je focus wordt scherper. En als een techniek dan een keer niet lukt, denk je niet: "Zie je wel, ik kan het niet." Nee, dan denk je: "Dat is gek, ik ben een hypnotiseur, dus ik moet gewoon even iets anders proberen."
Onderzoek laat ook zien dat je gedrag (en dus de resultaten die je behaalt) afhangt van je identiteit of gewenste identiteit[2].
Je resultaten volgen je identiteit, niet andersom.
En hiervoor kun je NLP-trucs gebruiken.
Als de stap van "Ik ben een kluns achter het stuur" naar "Ik ben Max Verstappen" te groot is, dan moeten we gaan goochelen met woorden en concepten. In de NLP (Neuro-Linguïstisch Programmeren) noemen we dit Chunking.
1. Verander het woord (Down-chunking)
Josje gebruikt het woord 'chauffeur'. Dat woord voelt voor haar misschien heel groot en zwaar. Een chauffeur is iemand die de hele dag op de weg zit, die alles weet van verkeersregels, die misschien wel een vrachtwagen of een taxi bestuurt.
Als dat woord te beladen is, verander het dan. Ben je een chauffeur? Misschien (nog) niet. Maar ben je een bestuurder? Grote kans dat je al jaren een bestuurder bent.
- Bestuur je een fiets? Ja.
- Bestuur je een computer? Ja.
- Bestuur je je eigen benen als je loopt? Zeker weten.
Je kunt dus al besturen. De vaardigheid "besturen" zit al in je systeem. Nu ga je diezelfde vaardigheid simpelweg toepassen op een nieuw object: een auto. Door het woord te veranderen van 'chauffeur' naar 'bestuurder', haal je de druk van de ketel.
2. De abstractie opzoeken (Up-chunking)
Je kunt ook de andere kant op gaan. Maak het groter en abstracter.
- Een automobilist is een verkeersdeelnemer.
- Ben jij een verkeersdeelnemer als je wandelt? Ja.
- Ben je een verkeersdeelnemer op de fiets? Absoluut.
Je begrijpt hoe verkeer werkt. Je weet dat je moet stoppen voor rood en dat je rechts moet houden. Je bent al een succesvolle verkeersdeelnemer, anders was je allang overreden. Als je jezelf identificeert als "ervaren verkeersdeelnemer", dan is die auto alleen nog maar een nieuw instrument in een omgeving die je al kent.
Hoe pas je dit toe in de praktijk?
Stel je voor, je stapt de volgende keer die lesauto in. In plaats van te denken: "Ik hoop dat ik het leer," doe je het volgende:
- Stel de identiteit vast: Zeg tegen jezelf: "Ik ben de bestuurder van dit voertuig." Niet "ik probeer", niet "ik leer", maar "ik ben".
- Gebruik je 'Innerlijke Kind': Doe alsof. Net zoals je vroeger cowboy speelde. Zet die 'bestuurders-pet' op. Voel hoe een zelfverzekerde bestuurder in die stoel zit. Hoe houdt die het stuur vast? Hoe kijkt die in de spiegels?
Onderzoek laat zien dat andere kleding zelfs bij volwassenen van invloed is op het gedrag[3]. Dus draag niet voor je omgeving de kleding die bij de functie hoort die je wilt hebben, maar doe dit voor jezelf. Doe desnoods letterlijk een bestuurderspet op.
- Hanteer de "Nog Niet" regel: Als je een fout maakt (en die gá je maken, want dat hoort erbij) zeg dan nooit: "Ik kan het niet." Zeg: "Ik ben een bestuurder die deze specifieke handeling nog niet onder de knie heeft."
Zie je het verschil? De identiteit ("bestuurder") blijft intact. Alleen de vaardigheid heeft nog wat finetuning nodig.
De universele wet van beïnvloeding
Dit principe geldt voor alles. Wil je afvallen? Zeg niet: "Ik probeer gezond te eten." Zeg: "Ik ben iemand die goed voor zijn lichaam zorgt." Wil je een bedrijf starten? Zeg niet: "Ik ben een zzp'ertje in de dop." Zeg: "Ik ben een ondernemer die waarde toevoegt aan de wereld."
Je bent namelijk al een hypnotiseur. Elke dag ben je mensen aan het beïnvloeden. Je beïnvloedt je partner om de vaatwasser uit te ruimen, je beïnvloedt je baas voor een loonsverhoging, en bovenal: je bent jezelf de hele dag aan het hypnotiseren met de verhalen die je jezelf vertelt.
Als je jezelf toch hypnotiseert, waarom zou je jezelf dan niet hypnotiseren met een verhaal waar je sterker van wordt?
Wie kies jij om te zijn?
Voor iedereen die dit leest en ergens tegenaan loopt: je identiteit is geen stenen monument. Het is een rol die je elke dag opnieuw kiest. Als die rol van "ik kan het niet" je niet langer dient, trek dan een ander kostuum aan.
Ga experimenteren met dat up-chunken en down-chunken. Zoek de logica in wat je al wel kunt en trek die lijn door naar wat je wilt bereiken. De wereld is één groot toneelstuk en jij bent de regisseur, de hoofdrolspeler én het publiek.
Vergeet niet: je bent al veel meer dan je denkt dat je bent. Je moet het alleen nog even gaan zijn.
Is dit iets wat je lastig vindt, of waar je andere mensen mee wilt helpen? Dan is kennis van hypnose en hypnotherapie ontzettend waardevol. Kom eens naar mijn gratis masterclass voor een kennismaking.
Of schrijf je gelijk in voor een van de evenementen en opleidingen van het Hypnose Instituut Nederland.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een gratis 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
