Vandaag gaan we het hebben over iets waar ontzettend veel mensen stiekem slapeloze nachten van hebben. Want laten we eerlijk zijn... Vind jij het weleens spannend om voor een groep te spreken?
Misschien gaat het één-op-één praten je supergoed af. Met je vrienden aan de bar ben je de leukste thuis, en tijdens een meeting met één collega praat je de blaren op je tong.
Maar zodra we jou voor een groep zetten en er een spotlight op je wordt gericht voor een presentatie... Oei. Dan beginnen de bibbers te komen. Het zweet breekt je uit, je hart gaat als een bezetene tekeer en je wilt eigenlijk maar één ding: heel hard wegrennen.
Weet dat je niet de enige bent. Ik herken dit namelijk als geen ander. Het is echt niet zo dat ik altijd angstvrij op een podium heb gestaan, bij lange na niet, zelfs! Vroeger was presenteren voor mij een absolute verschrikking.
Tegenwoordig? Nu vind ik het oprecht leuk. Natuurlijk is er nog wel eens wat gezonde spanning, maar dat is eerder een soort excitement. Een lekkere, gezonde spanning die je scherp houdt.
Tijdens de afgelopen Zomerschool deed ik een ontzettend interessante sessie hierover. Ik pakte er een flipover bij en tekende een paar bolletjes om het probleem eens haarscherp te ontleden. En wat daaruit kwam, gaat jouw blik op angst voorgoed veranderen.
Bekijk de video:
De anatomie van jouw angst: Wat levert het je op?
Als we met hypnose of coaching aan de slag gaan, beginnen we altijd bij het begin: we vragen het probleem uit. Dus, op de flipover teken ik het middelste bolletje. Dit is het probleem dat we aan de buitenkant zien: bang om voor groepen te spreken.
Wanneer ik aan mensen vraag: "Wat levert die angst om voor groepen te spreken jou op?", kijken ze me negen van de tien keer aan alsof ik gek ben geworden.
"Helemaal niks, Edwin! Het levert me alleen maar ellende, stress en gedoe op!"
Dat snap ik. Maar we moeten dieper graven. Dus ik vraag door:
- Edwin: "Oké, en wat levert het je op als je gestrest bent?"
- Cliënt: "Nou, dan ga ik het uit de weg. Dan vermijd ik die presentatie gewoon."
- Edwin: "En wat levert het op als je het vermijdt?"
- Cliënt: "Nou, simpel... dan hoef ik het niet te doen."
- Edwin: "En wat levert het op als je het niet hoeft te doen?"
- Cliënt: "Ja, dan word ik weer gewoon rustig. Dan is het normaal."
- Edwin: "En wat levert die rust jou op?"
- Cliënt: "Veiligheid."
De positieve intentie van angst
Boem. Daar is hij. Veiligheid. Dit schrijven we in het bovenste bolletje op de flipover.
Bijna elke angst die wij als mens ervaren, heeft onder water een positieve intentie. En in 99% van de gevallen is die intentie veiligheid. Jouw onbewuste gebruikt die heftige angst om jou te beschermen tegen iets wat het als onveilig bestempelt.
Dus wat doet je brein? Het laat je zweten, stotteren en hartkloppingen krijgen, zodat je de volgende keer wel uitkijkt en die presentatie lekker vermijdt. Jouw angst houdt je dus eigenlijk veilig. Dat is in de basis natuurlijk hartstikke vriendelijk van je brein! Maar ondertussen houdt het je wel compleet gevangen.
Natuurlijk kun je besluiten om er gewoon "doorheen te beuken". Je trekt een extra zweethemd aan, zodat niemand je klotsende oksels ziet. Je neemt een diepe zucht en gaan met die banaan. Maar laten we eerlijk zijn: dat is doodvermoeiend. Het put je mentaal en fysiek helemaal uit. En dat is logisch, want je bent aan het vechten tegen je eigen biologische beveiligingssysteem.
EP: Het Echte Probleem (en de pijn die we vermijden)
Nu gaan we naar het onderste bolletje op de flipover. Dit noemen we binnen de hypnose de EP: Het Echte Probleem.
Tijdens de sessie op de Zomerschool vroeg ik door naar dat diepere gevoel. Want waarom voelt het spreken voor een groep eigenlijk zo onveilig? Wat gebeurt er vanbinnen op het moment dat al die ogen op jou gericht zijn?
Het antwoord was pijnlijk, maar zó herkenbaar:
"Op dat moment voel ik me heel klein worden. Ik kijk enorm tegen die mensen op. Ik voel me waardeloos. Alsof ik niks toe te voegen heb. Alsof ik nul waarde heb."
Wanneer je vraagt: "Hoe lang voel je dat al?", is het antwoord bijna altijd: "Oh, echt al heel mijn leven. Al vanaf dat ik een klein kind was."
Dit is de echte kern van de zaak. Dit is het Echte Probleem.
Als kind heb je ooit de conclusie getrokken dat je klein, onbelangrijk of waardeloos was. Om die diepe, vreselijke pijn niet te hoeven voelen, heeft jouw onbewuste een geniale 'oplossing' bedacht: angst.
Want zolang je bang bent om voor de groep te staan, hoef je daar niet te gaan staan en word je ook niet geconfronteerd met die diepe afwijzing of die waardeloosheid.
Mensen die last hebben van angststoornissen of paniek zeggen vaak dat angst de hel op aarde is. En geloof me, ik ken het, dat is het ook. Maar onbewust is er één ding nóg erger voor ons brein dan angst: de totale zinloosheid, de pure waardeloosheid.
Het gevoel dat je er niet mag zijn en het liefst wilt verdwijnen van de aardbodem. Die pijn is zo intens dat je brein liever kiest voor de angst. Het is een verschrikkelijke keuze, maar je onbewuste kiest altijd voor de 'veiligste' optie om die diepe pijnkern af te dekken.
Hoe we dit doorbreken: De 3-Minuten Reset
Als we dit eenmaal doorhebben, kunnen we aan de slag. We snappen nu dat het waardeloze gevoel eigenlijk schreeuwt om veiligheid, en dat die angst zich er als een soort bliksemafleider tussen heeft gewurmd.
Wat we nu gaan doen, is die veiligheid gebruiken als hulpbron om die oude waardeloosheid voor eens en altijd op te lossen. Dit is exact de methodiek die ik heb beschreven in mijn boek De 3-Minuten Reset.
De realisatie: Het is al gebeurd
De allereerste stap in dit proces is de realisatie dat het gevaar allang geweken is. Het is al gebeurd. Je bent inmiddels volwassen. Je bent groter geworden. Je bent niet meer dat kleine, kwetsbare kind van vroeger dat afhankelijk was van de goedkeuring van de hele klas of je ouders om te overleven.
Soms zeggen cliënten: "Ja maar Edwin, ik heb me nog nooit in mijn leven echt veilig gevoeld." Als therapeut weten we dat dit simpelweg niet waar is. Het is een generalisatie van het brein. Je hebt je in je leven echt wel eens op je gemak gevoeld, al was het maar voor een seconde toen je naar een mooie zonsondergang keek, met je kat op schoot zat, of een goede grap deelde met een vriend.
Wij nemen die overtuiging van "nooit veilig" dus niet aan. We gaan op zoek in het geheugen naar die echte momenten van rust en comfort.
Zodra de cliënt zich realiseert: "Wacht eens even... als ik er zo naar kijk, heb ik me eigenlijk best vaak veilig en oké gevoeld", begint de magie. De oude realiteit begint te wankelen.
Het herprogrammeren van je onbewuste
Nu start de hypnose. We gaan het onbewuste herprogrammeren met informatie die er eigenlijk allang is. Je moet het zo zien: je hebt in jezelf verschillende deelpersoonlijkheden[1].
Het grootste deel van jou weet dondersgoed dat er niks aan de hand is als je voor een groep staat. Maar er is één klein deeltje, dat deel dat is blijven hangen in de kindertijd, dat telkens in paniek raakt en de controle overneemt zodra je het podium op moet.
Dat specifieke deeltje gaan we updaten[2]. We laten het zien dat je nu volwassen bent, dat je veilig bent en dat je heel veel momenten van waarde hebt gekend. We gebruiken échte herinneringen uit jouw leven om dat deel te laten inzien: "Hee, het is al goed. Ik hoef me niet meer te verstoppen."
En boem. Het deeltje groeit op. Het integreert. Klaar. Je hebt een gloednieuwe, solide fundering.
Waarom testen het echte geheim is
Dit proces van de 3-Minuten Reset gaat razendsnel. En dat is fantastisch, maar het brengt ook een uitdaging met zich mee. Want als je dertig jaar lang doodsbang bent geweest voor groepen, en het is na een korte sessie ineens weg... Wie gelooft dat nou?
Vrijwel niemand! Je bewuste verstand kan die snelle verandering simpelweg niet meteen bevatten. De realiteit moet zich er als het ware nog even omheen buigen.
En dat is waarom we bij het Hypnose Instituut Nederland werken met een ontzettend uitgebreid testprotocol. Testen is de absolute sleutel tot blijvend resultaat.
Als therapeut moet je niet genoegen nemen met een cliënt die zegt: "Wauw, ik voel het nu even niet meer." Dat is leuk voor nu, maar hoe zit dat morgen? Om de verandering écht diep in te bakken in het brein, gaan we de angst actief opzoeken en uitdagen in de trance. We proberen het gevoel als het ware expres weer "omhoog te halen".
Wanneer de cliënt merkt: "Hè? Ik probeer die angst wel op te roepen, maar het lukt me gewoon niet meer... ik voel me nog steeds rustig", dan gebeurt er iets ongelooflijks in het brein. Op dat moment bevestigt het brein aan zichzelf dat de verandering écht is.
Van bospad naar tweebaanssnelweg
Denk eens aan je neurale paden in je brein als wegen. De angstroute die je dertig jaar lang hebt bewandeld, is een brede, geasfalteerde snelweg geworden. Jouw brein herkent die route direct en kiest die automatisch, omdat het de weg van de minste weerstand is (het meest energiezuinig).
Als we na een sessie alleen een klein, kwetsbaar 'bospaadje' van rust hebben aangelegd, zal je brein bij de eerstvolgende presentatie toch weer die vertrouwde snelweg van angst op schieten.
Door diepgaand te testen in hypnose, rijden we denkbeeldig heel vaak over dat nieuwe bospaadje heen. We walsen het plat, gooien er asfalt op en maken er in no-time een stevige tweebaanssnelweg van.
Zodra je brein de keuze heeft tussen twee goed begaanbare snelwegen, zal het altijd kiezen voor de route die het meeste plezier en de minste stress oplevert. Want dáár is je brein pas echt efficiënt in!
Doe er je voordeel mee!
Dus, sta je binnenkort voor een groep en voel je de spanning opkomen? Onthoud dan dat die angst geen foutje is in jouw systeem, maar een ietwat overbezorgde poging van je brein om je veilig te houden van een oude, diepe pijn. Maar jij bent nu volwassen. Je bent veilig, en je bent van onschatbare waarde.
Wil je hier wat praktischer mee aan de slag? Kom ook naar de zomerschool of naar een gratis masterclass over hypnose.
Bekijk ook onze agenda voor onze evenementen en opleidingen als je er hands-on mee aan de slag wilt.
Heb je een vraag over onze opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
