Waarom lijden mensen liever dan dat ze iets veranderen? Nou, ladies and gentlemen, in dit artikel ga ik je daar het exacte antwoord op geven. Want als we heel eerlijk naar onszelf kijken, is het toch diep bizar?
We klagen over onze relaties, we balen van onze baan en we stressen ons de pleuris over de toekomst. We slepen trauma’s uit het verleden met ons mee als een loodzware rugzak. We zeggen dat we dolgraag gelukkig willen zijn, maar zodra de kans zich voordoet om écht te veranderen, schieten we in de weerstand.
We kruipen liever weg in onze vertrouwde, comfortabele ellende.
Waarom kiezen we massaal voor de pijn van het bekende in plaats van de bevrijding van het onbekende? Het antwoord is simpel, een beetje confronterend, maar als je het eenmaal begrijpt, bezit je de sleutel tot totale mentale vrijheid.
Bekijk de video:
Het luie brein: De tirannie van de energiezuinigheid
Laten we beginnen bij de basis. Waarom lijden mensen liever? Dat heeft te maken met iets heel simpels en biologisch: energiezuinigheid.
Je brein is in de basis een lui orgaan[1]. Het heeft één hoofddoel: jou in leven houden met zo min mogelijk calorieën. Jouw onbewuste, automatische programmering is volledig ingeregeld om energie te besparen. En wat kost de allermeeste energie? Juist, bewuste verandering. Nieuwe patronen aanmaken. Oude snelwegen in je hoofd afbreken en een nieuw bospaadje aanleggen.
Wanneer jij in de loop van je leven een onbewuste programmering hebt ontwikkeld om dingen bijvoorbeeld te vermijden, dan zit dat er diep in. Het zit hardwired in ons brein. Pijn vermijden is onze primaire overlevingsdrang. Dat zit er al miljoenen jaren in.
Als er eenmaal een snelweg in je brein is aangelegd die zegt: "Als situatie X zich voordoet, moet je in de stress schieten", dan kiest je brein áltijd die snelweg. Waarom? Omdat het geen energie kost. Het is een automatisme. Of die snelweg nou leidt naar een burn-out of een chronisch rotgevoel, dat maakt je luie brein niks uit. Het is lekker energiezuinig.
En daarom blijven we liever vastzitten in patronen die ons kapotmaken, dan dat we de moeite nemen om de boel te herprogrammeren. Het bekende lijden voelt biologisch gezien simpelweg 'goedkoper' dan de energie die nodig is voor verandering.
De lift, de tijger en de illusie van de zoektocht
Laten we dat eens concreet maken. Stel je voor: je hebt een keer paniek gehad in een lift. Je onbewuste brein trekt direct een conclusie: Lift = Gevaar. Vanaf dat moment wil je die lift vermijden. Iedere keer dat je daarna alleen al dénkt aan een lift, is dat een vorm van lijden. Je moet met een lift en denkt: "Oh, dit is verschrikkelijk."
Dat snappen we allemaal wel. Maar ga het nu eens veranderen. En daar zit de crux: het is veel lastiger om die paniek te veranderen dan om paniek te krijgen[2]. Het is veel makkelijker om in de stress te schieten.
Waarom? Omdat de programmering er al ligt. Als ik nu een tijger loslaat in de kamer waar jij dit zit te lezen, dan is iedereen direct in paniek. Daar hoef je niet over na te denken, dat gebeurt helemaal vanzelf. En bij een échte tijger is dat natuurlijk ook functioneel om te overleven.
Maar die tijger loopt gelukkig niet los. Weet je wie er wel loslopen? Mensen. En voor je het weet, heb je de angst voor de tijger geprojecteerd op je medemens en heb je een sociale angst ontwikkeld.
En wat gaan we dan doen? Dan starten we een gigantische zoektocht.
- *"Waar komt dit vandaan?"
- "Van wie heb ik dit gekopieerd? Is het misschien iets familiairs?"
- "Wat heb ik vroeger allemaal meegemaakt?"
Een hele ontdekkingsreis. En stel je voor dat je er na jaren graven eindelijk achter komt: "Oh, dít is het." Ja, ga het dan nog maar eens veranderen! Want op het moment dat je de oorzaak weet, ben je er nog niet. Dan moet je opeens bewust iets gaan veranderen. En dat kost bakken met energie.
Dus willen de meeste mensen dat onbewust niet. Ze lijden nog liever. Want veranderen zelf is ook een lijdensproces. Stel je voor dat het niet meteen lukt? Dan zorgt dat voor nóg meer lijden. De weg ernaartoe kan heel vervelend en ongemakkelijk zijn, en dus haken we af. Dan maar de vertrouwde pijn.
Rumineren: Stoppen met herkauwen als een koe
Dit mechanisme is de reden dat hele volksstammen de hele dag door aan het rumineren zijn. Rumineren is een chic woord voor psychisch herkauwen. Denk maar aan een koe in de wei. Die vreet gras, slikt het door, braakt het weer op en gaat er nóg een keer lekker op kauwen. Dat is precies wat wij met onze ellende doen.
We denken de hele dag aan ons verleden. We herkauwen op al die oude trauma’s, op wat ons is aangedaan en op al die mislukkingen. Nou, ik kan je vertellen: dat is niet zo handig.
Wat er namelijk gebeurt, is dat al die oude gedachten en programma’s als een dikke schil om je heen gaan zitten. Je leeft niet meer in de werkelijkheid. Je leeft ín die schil van het verleden. Je herhaalt de film van gisteren, in de hoop dat de afloop vandaag anders is. Maar het resultaat van herkauwen is altijd hetzelfde: je haalt de pijn van vroeger rechtstreeks het huidige moment in. Je bent je eigen beul[3].
De valstrik van het verlangen: Waarom hoop ook een vorm van lijden is
Nu hoor ik je denken: "Ja, maar Edwin, ik ben helemaal niet zo bezig met het verleden. Ik kijk juist heel positief naar de toekomst! Ik verlang naar een beter leven." En dat is precies de andere kant van de medaille die de meeste mensen totaal niet doorhebben: ieder verlangen is in wezen ook een vorm van lijden.
Waarom? Omdat het nu, op dit moment, dus blijkbaar niet goed genoeg is. Je zegt eigenlijk tegen jezelf: "Nu ben ik niet oké. Pas als ik dáár ben, in die denkbeeldige toekomst, dán mag ik gelukkig zijn."
Je gaat met je mind naar een fantasietje toe. Je kunt zeggen: "Is dat erg? Het is toch een mooie vlucht, het idee dat het later beter wordt?" Nou, de meeste mensen vinden het inderdaad niet erg, want het is een comfortabele illusie. Maar in wezen vergeet je compleet waar het werkelijk over gaat. Je vergeet dat je NU, hier en nu, al helemaal compleet bent. Dit is het. Dit moment is alles wat er is.
Hier ben je gelukkig. Waarom? Omdat je in essentie al geluk, liefde en vrede bent. Dat kun je alleen vaak niet zo voelen. Waarom niet? Omdat je of aan het rumineren bent in je verleden, óf aan het vluchten bent in een toekomst. Door dat constante mentale tijdreizen mis je de allergrootste schat die je al bent.
Het homeopathische leven
Als je niet in het nu leeft, leef je in een surrogaatwereld. Alles wat je buiten het huidige moment probeert te vinden om jezelf gelukkig te maken, is een maximale verdunning van de werkelijkheid.
Het is bijna een homeopathisch middeltje waar je eigenlijk alleen moleculair nog iets van de werkzame stof in terugziet. Nou, dat is wat je kan verkrijgen hier in deze wereld als je het buiten jezelf zoekt: bijna niks. Je zoekt geluk in spullen, status of de hoop op morgen.
Het geeft misschien een korte high, maar het verzadigt nooit. Het laat je altijd leeg achter.
Nu is het leven. Niet gisteren en niet morgen.
Alles wat je buiten het nu doet, heeft lijden in zich[4]. Of het is het lijden van: "Oh, mijn verleden doet zo'n pijn." Of het is de angst voor een verschrikkelijke toekomst vol oorlog, verderf en verdriet.
Maar zelfs het idee dat de toekomst béter wordt, heeft lijden in zich. Want dat betekent dat het nu niet goed is. Het blijft een vlucht, en elke vlucht is gebaseerd op onvrede. En onvrede is lijden.
De grote verandering is NU
Laten we de boel eens even samenvattend bij elkaar pakken. Waarom lijden mensen liever dan dat ze veranderen?
Mensen lijden liever aan een niet-bestaand verleden of een niet-bestaande toekomst. Ze verlangen dat het verleden beter had moeten zijn, of ze hopen dat de toekomst hen gaat redden. En ondertussen bloeden ze nu misbaar dood.
De grote verandering zit NU. Niet morgen, niet gisteren, maar nu. En hoe doe dat dan? Laat je verlangens los. Laat je angsten los.
Ja, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Maar waar het werkelijk over gaat is dit: stop met het serieus nemen van die eindeloze stroom gedachten. Denk niet te veel aan je verleden en stop met het constant inkleuren van de toekomst. Trek je aandacht resoluut terug uit die interne films.
Als je dat doet, zal je merken dat er iets bijzonders gebeurt.
[Zucht diep]
Er komt een enorme rust over je heen. Er ontstaat een diepe opluchting in je lijf. De schil van oude programma’s valt simpelweg van je af. Je stopt met vechten, je stopt met vluchten, en je komt op een plek waar je eigenlijk nooit weg bent geweest... Het simpele nu waarin alles prima is.
In het pure nu is er namelijk helemaal niets mis. Er is geen lift waar je in vastzit, er is geen oude pijn en er is geen stress over morgen. Alles is simpelweg helemaal goed. Stop dus met het kiezen voor het vertrouwde, energiezuinige lijden. Neem de sprong in het huidige moment. Het geeft je je vrijheid en je leven terug.
Mensen helpen om in het nu te leven
Wil jij juist mensen helpen om in het nu te leven? Dan is kennis van hypnose ontzettend handig. Kom eens naar de gratis masterclass over hypnose voor een kennismaking.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Bronnen:
