Iemand zegt iets, je komt op een bepaalde plek, of er gebeurt iets kleins en boem: je schiet in de stress, je wordt boos, of je grijpt naar die oude gewoonte waar je dacht vanaf te zijn. Je wordt getriggerd. Continu. En je vraagt je af: "Hoe kan dit nou? Ik heb hier toch al aan gewerkt?"
Het probleem is niet dat je niet hard genoeg werkt. Het probleem is dat je op het verkeerde niveau aan het sleutelen bent.
Vandaag ga ik je uitleggen waarom die triggers blijven komen en, belangrijker nog, hoe je die shit voor eens en voor altijd oplost.
Bekijk de video:
De Rol die je aanneemt: Identiteit vs. Gedrag
Alles in je leven valt of staat met identiteit[1]. Oftewel: de rol die je aanneemt.
Kijk naar mijn eigen verhaal. Vroeger was ik een verslaafde bouwvakker uit Wormerveer. Dat was mijn rol. En omdat ik die rol had, deed ik bepaalde dingen. Ik vertoonde specifiek gedrag in een specifieke omgeving. Ik vond bepaalde dingen belangrijk (zuipen, snuiven, feesten) en ik geloofde bepaalde dingen over mezelf.
Mijn overtuigingen waren simpel:
- "Ik ben niet goed genoeg."
- "Ik ben het niet waard."
- "Ik ben angstig en depressief."
Dat was de identiteit van waaruit ik leefde. En vanuit die rol ontwikkelde ik vaardigheden. Ja, ook voor verslaafd zijn heb je vaardigheden nodig, hoor. Je moet weten waar je je spul haalt, hoe je het verbergt, hoe je die levensstijl volhoudt.
Maar hier komt het interessante: op de bouwplaats was ik een andere Edwin. Daar was ik de bouwvakker die funderingen maakte. Daar was ik niet per se de verslaafde (behalve dan dat ik een sjekkie rookte). Andere omgeving, andere rol, andere vaardigheden. De verslaafde kwam pas echt naar buiten ná het werk.
Waarom vertel ik je dit? Omdat je moet begrijpen dat je brein werkt in compartimenten. Je bent niet één statisch blok beton. Je bent een verzameling van rollen. En die triggers waar jij last van hebt? Die zitten vast aan die oude rollen.
De George Michael-fout: Waarom de omgeving je pakt
Ik zal je een voorbeeld geven van hoe diep die programmering zit. Jaren geleden, toen ik nog diep in mijn depressies zat, luisterde ik non-stop naar George Michael. Zijn muziek werd in mijn systeem volledig verankerd aan dat depressieve gevoel.
Op een gegeven moment was ik vier jaar clean. Vier jaar niet gerookt, vier jaar niet gedronken. Ik voelde me top. George Michael gaf een concert in de Arena en ik dacht: "Lekker, daar ga ik heen."
Ik stap die Arena binnen en binnen no-time gebeurt het. Ik zie een vriend van me en het eerste wat ik zeg is: "Geef me een sjekkie. Geef me je shag." Ik steek dat ding op (toen dat nog mocht in de Arena), loop direct naar de bar en haal bier.
Terwijl ik daar sta te paffen en te drinken, denkt een deel van mij: "Edwin, wat de hel ben je aan het doen? Je bent al vier jaar gestopt!"
Wat was daar aan de hand? Was ik opeens weer een verslaafde? Nee. De Arena was de trigger. De sociale context had dit effect, dit soort effecten zijn ook bekend bij verslavingsspecialisten[2].
Ik was in geen vier jaar in de Arena geweest. Maar in de jaren daarvóór had ik een seizoenskaart van Ajax en ik had daar werkelijk álles gedaan wat God verboden heeft. Snuiven, zuipen, de hele mikmak. Mijn brein had die fysieke locatie gekoppeld aan dat specifieke verslavingsgedrag. Zodra ik die omgeving binnenstapte, werd het oude programma "De Verslaafde" geactiveerd. De route in mijn brein lag er nog steeds.
De grote truc: "Ik ben niet verslaafd, ik dóé verslaafd"
Nu denk je misschien: "Zie je wel, je valt dus gewoon terug." Maar dat is waar de meeste mensen de mist in gaan.
Omdat ik mijn identiteit al had veranderd, was het geen terugval. Ik dronk dat biertje op, ik rookte dat sjekkie, en daarna was het klaar. Waarom? Omdat ik me niet meer identificeerde met de verslaafde.
Ik ben niet verslaafd. Ik vertoonde alleen even verslavingsgedrag, omdat het getriggerd werd.
Dit is het verschil tussen vrijheid en levenslang vechten tegen je demonen. Als je gelooft dat je "een alcoholist" bent (identiteit), dan ben je de rest van je leven één biertje verwijderd van de afgrond. Maar als je begrijpt dat het een programma is dat soms getriggerd wordt in een oude omgeving, dan kun je dat biertje opdrinken en daarna weer gewoon doorgaan met je leven als de nieuwe persoon die je bent.
Hoe je die triggers reset (Het gesprek met je jongere zelf)
Je wordt getriggerd omdat een "oude rol" uit het verleden nog steeds denkt dat hij aan het roer moet staan. Meestal is dat een jongere versie van jezelf.
In mijn geval was het die 16-jarige Edwin. De rebel. De jongen die pijn had en die pijn wilde verdoven. Die 16-jarige zit nog steeds ergens in mijn systeem opgeslagen. En die knaap heeft geen flauw idee dat ik inmiddels 50 ben, succesvol ben, en over allerlei vaardigheden beschik om met emoties om te gaan.
Als die 16-jarige getriggerd wordt, reageert hij zoals een 16-jarige dat doet: met rebellie, met vluchtgedrag, of met verdoving.
Stap 1: Identificeer de rol
Wanneer je getriggerd wordt, vraag jezelf dan af: "Hoe oud voel ik me nu eigenlijk?" Vaak zul je merken dat je niet reageert als een volwassen vent of vrouw van 40 of 50, maar als een kind van 8, of een puber van 15.
Stap 2: Ga het gesprek aan
Het klinkt misschien zweverig, maar dit is pure neurologie[3]. Je moet die oude compartimenten in je brein updaten. Ga in je verbeelding terug naar die versie van jezelf.
Zeg tegen die 16-jarige: "Hey, ik zie je. Ik snap dat je dit doet om ons te beschermen. Maar luister even: ik ben nu 50. We hebben inmiddels geleerd hoe we dit anders kunnen aanpakken. We hebben die drank of die woede niet meer nodig. Je hoeft het niet meer alleen te doen."
Stap 3: Laat ze opgroeien
Je wilt die kleine identiteiten laten opgroeien tot wie je nu bent. Geef ze de vaardigheden die jij nu hebt. Laat ze zien dat de omgeving veilig is. Op die manier integreer je die oude delen van jezelf in je huidige identiteit.
De diepere laag: De zoektocht naar veiligheid
Laten we nog even een laagje dieper gaan, want waarom begon je eigenlijk met dat gedrag? Waarom werd die 16-jarige een rebel of een verslaafde?
Vaak is dat gedrag een oplossing voor een nóg ouder probleem. Ik ging zuipen en snuiven om pijn te verdoven. En die pijn? Die kwam van een identiteit die nóg jonger was. Een jongetje van twee of drie jaar oud dat zich onveilig voelde.
Veiligheid is de basis van alles
Als dat kleine kind in jou zich onveilig voelt, gaat het mechanismen ontwikkelen om te overleven[4]. Dat kan verslaving zijn, maar ook pleasen, perfectionisme, of keihard werken tot je een burn-out krijgt.
Als je alleen de trigger van de 16-jarige aanpakt, maar je negeert dat ventje van drie dat doodsbang is, dan blijf je dweilen met de kraan open. Je moet naar de bron. Je moet die rollen stuk voor stuk de veiligheid en de vaardigheden geven die ze toen misten.
Het brein als compartimenten
Je brein werkt heel efficiënt. Als je blij bent, is het heel lastig om depressief te zijn. En als je depressief bent, kun je je bijna niet voorstellen hoe het is om blij te zijn. Dat komt omdat die emoties in verschillende "compartimenten" zitten.
Hetzelfde geldt voor je rollen. Je hebt een rol als ouder, een rol als werknemer, een rol als partner... en die oude rollen van "het slachtoffer" of "de verslaafde".
Wanneer je wordt getriggerd, schiet je brein simpelweg in zo’n oud compartiment. Het is een automatische route. Een snelweg die je jarenlang hebt platgetreden. Het is aan jou om een nieuwe route aan te leggen en die oude weg te laten overwoekeren.
Wat ga je nu doen?
Triggers zijn geen teken dat je hebt gefaald. Het zijn simpelweg wegwijzers die zeggen: "Hey, hier zit nog een oude rol die een update nodig heeft."
- Herken de trigger: Word je bewust van het moment dat je onbewuste programma overneemt.
- Check de rol: Wie is er nu aan het woord? Hoe oud is dit deel van mij?
- Update het systeem: Praat met die versie van jezelf. Leg uit dat het nu 2026 is (of hoe oud je ook bent), dat je veilig bent en dat je nieuwe vaardigheden hebt.
- Kies je identiteit: Blijf jezelf eraan herinneren: "Ik ben dit gedrag niet, ik doe dit gedrag."
Dit is een work in progress, ladies and gentlemen. Je bent niet in één dag geprogrammeerd, dus die herprogrammering kost ook even tijd. Maar als je dit onder de knie krijgt, dan ben je eindelijk echt vrij.
Vond je dit een waardevolle les? Check deze website dan regelmatig voor de nieuwe handige blogs vol met handige informatie.
En heb je hulp nodig bij dat herprogrammeren? Ik heb een complete zelfhulpbibliotheek online staan.
Laat een reactie achter, vind ik leuk.
Hypnose leren
Wil jij mensen helpen om een helpende identiteit te krijgen? Met hypnose kun je heel veel doen. Kom eens naar een gratis masterclass over hypnose voor een kennismaking.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
