Het probleem of de uitdaging die je op dit moment ervaart, ligt niet in je verleden. En weet je wat? Het ligt ook niet in je toekomst. Nee, het probleem of de uitdaging die je ervaart is er alleen maar nu, áls het er al is.
Je leest het goed: problemen en uitdagingen bestaan in feite helemaal niet in het verleden of in de toekomst. Nou ja, we zouden het zelfs sterker kunnen omkeren: ze bestaan alleen maar omdat we met onze gedachten in het verleden of in de toekomst gaan zitten. Want ga jezelf maar eens na op dit exacte moment. Welk probleem heb je nu, op dit flinterdunne moment dat je deze woorden leest?
Misschien zeg je wel: "Ja maar Edwin, ik heb nu fysieke pijn." Oké, helder. Dan is dat nu een acuut probleem. Maar zelfs met pijn werkt ons brein fascinerend. Als je pijn hebt en je focust je volledig op iets totaal anders, dan is die pijn opeens weg of naar de achtergrond verdwenen. J
e kunt dus nu al iets veranderen aan je ervaring door simpelweg je focus te verleggen. Natuurlijk, als je echt helemaal bedolven wordt onder de pijn, dan wordt het een heel ander verhaal. Dan moet je aan de pijnstillers of naar het ziekenhuis, dat snap ik ook wel. Maar al het andere? Is dat daadwerkelijk nu een probleem?
De grote illusie van het "Nu-Probleem"
Laten we eens kijken naar de dingen waar de meeste mensen over piekeren. Sommige mensen roepen meteen: "Ja, maar Edwin, ik heb nu geen geld. Dus dat is wel degelijk een probleem!"
Oké, fantastisch. Maar is dat nu een probleem? Echt nu? Terwijl je hier rustig zit, terwijl je dit artikel leest, terwijl je ademhaalt? Nee, nu op dit exacte moment niet.
Nu ben je veilig, je bent dit artikel aan het consumeren, en er gebeurt helemaal niks constructiefs met dat geldtekort door er nu over te stressen. Dus: wees vrij.
"Ja, maar Edwin, het wórdt wel een probleem!"
Kijk, en daar gaan we al. Daar stappen we met open ogen de toekomst in.
"Want op de eerste van de maand moet ik mijn rekeningen betalen en dat kan ik niet."
Oké, maar het is nu halverwege de maand. Je hebt nog veertien dagen de tijd. Ga je je dan serieus veertien dagen lang letterlijk doodopmaken en stressen tot die ene dag aanbreekt?
Of ga je nu in het huidige moment actie ondernemen, zodat je op die eerste van de maand wel iets geregeld hebt? Nu is het in elk geval géén probleem, want het is simpelweg niet de eerste van de maand.
Nu denk je misschien: "Ja, lekker makkelijk lullen dit, Edwin. Lekker makkelijk gezegd." En dat snap ik. Het is ook heel makkelijk gezegd. Maar ga het maar eens doen, want het is verdomd lastig gedaan. En dat komt allemaal door dat prachtige, maar soms oh zo irritante mechanisme in ons hoofd: onze mind, ons brein.
Waarom je brein een doemmachine is (En waarom dat logisch is)
Oei, ons brein... Dat biologische apparaat in onze schedel wil eigenlijk maar één ding: pijn vermijden. En om pijn te vermijden, is het constant bezig met het opwerpen van hypothetische pijnscenario's. Het is een evolutionair overlevingsmechanisme.
In het absolute 'nu' is er vrijwel nooit een probleem, tenzij er een tijger voor je neus staat of je acute fysieke pijn ervaart. Maar de rest van de tijd? Hoeveel acute, levensbedreigende problemen heb je nu op dit moment? De meeste mensen hebben er geen één. Helemaal nul.
Maar wat doet ons brein? Dat schotelt ons continu een voorspellende weergave van de werkelijkheid voor[1].
- Het verleden: Het brein graaft in oude herinneringen om te checken wat er misging. "Mijn verleden zat vol met problemen en mijn lichaam heeft daar nu nog steeds last van." Ja, als je eraan denkt wel! Dan haal je iets op uit het verleden en dán pas voel je het in het nu. Als je het niet ophaalt, is er nu niks aan de hand.
- De toekomst: Het brein maakt een soort simulatie van wat er allemaal mis kan gaan, zodat je daarop kunt anticiperen.
Wanneer is je brein handig, en wanneer is het onhandig?
Laten we wel eerlijk zijn: die tijdmachine in je hoofd heeft een functie. Het is natuurlijk superhandig om van je fouten te leren. Het is handig dat mijn brein onthoudt dat het niet zo slim is om tegen een wildvreemde mevrouw te zeggen: "Goh, wat leuk, bent u zwanger?" terwijl ze eigenlijk gewoon een maatje meer heeft. Dat heb ik een keer meegemaakt. Doe ik dus nooit meer. Top dat het verleden me die les heeft geleerd!
Het is ook handig als ik de weg oversteek. Mijn brein maakt direct een voorspelling: Komt die auto hard aanrijden? Is het veilig? Soms ben je diep in gedachten en stopt je lichaam in één keer omdat er een auto aan komt denderen. Je onbewuste heeft de boel al gescand en gered voordat je er bewust bij was. Dat is fantastisch. Zo blijven we als organisme veilig.
Maar wanneer wordt het onhandig?
Het is doodvermoeiend en volkomen onhandig om alle fouten uit je verleden continu als een gigantische diashow voor je neer te zetten. Je verlamt jezelf ermee. Je wordt er perfectionistisch van, want "oh, ik mag absoluut geen fouten maken", en je gaat je er doodellendig door voelen.
Het is ook volkomen onhandig om een ongelooflijk doemscenario continu op de toekomst te projecteren. "Wat zal er dit jaar allemaal wel niet misgaan?" Als je je toekomst volstopt met ellende, dan word je daar nu (in het enige moment dat je daadwerkelijk hebt) doodongelukkig van[2].
Tijd is een constructie van de geest
Voor sommige mensen is het een enorme bevrijding om te beseffen dat het mooiste aan het verleden is dat het voorbij is. Dus laat het dan ook verdomme voorbij zijn!
De realisatie die je moet maken is dit: tijd is een ding van de geest. We hebben een innerlijke tijdsbeleving, een soort tijdlijn in ons hoofd. Maar die toekomst bestaat helemaal niet buiten jouw hoofd. Het is een voorspellende weergave van de werkelijkheid, geen echte werkelijkheid.
In wezen leven we in een verticale tijd. Je lichaam is verticaal, het bevindt zich altijd in het NU. Er is alleen maar nu. Alleen om te plannen is dat natuurlijk onhandig. Als ik met je wil afspreken en ik zeg: "Ik zie je in het nu," dan wordt het ingewikkeld. "Wanneer dan?" "Ja, in een ander nu." Dat schiet niet op. Dus hebben we een horizontale tijdlijn bedacht om te kunnen functioneren en plannen.
Hetzelfde geldt voor het verleden. Je kunt niet fysiek terug naar gisteren. Je kunt niet terug naar vorige week. Je kunt er wel naartoe in je mind. Je kunt herinneringen ophalen. Maar we weten uit stapels wetenschappelijk onderzoek dat herinneringen plastisch zijn[3]. Ze veranderen continu en zijn absoluut geen objectieve, betrouwbare weergave van wat er vroeger echt is gebeurd.
In de hypnotherapie grappen we weleens gekscherend tegen cliënten:
"Heb je een slechte jeugd gehad? Wil je een goede?"
Dat klinkt bizar, maar we weten dat we die herinneringen en de emotionele lading ervan in je mind zo kunnen veranderen dat je opeens het diepe gevoel krijgt dat je wél een goede jeugd hebt gehad.
Is dat historisch gezien 'waar'? Misschien niet. Maar voelt het nu beter? Absoluut. En hoe kan dat? Omdat het verleden nu in feite ook niet echt bestaat; het bestaat alleen als een neurologisch patroon in je brein op dit moment.
De Oefening: Hoe je direct 99% van je problemen laat verdwijnen
Hoe kom je hier nou los van? Hoe stop je die constante projectie van doemscenario's en dat emotionele gesleep met het verleden? Met een simpele, maar krachtige visualisatie.
Volg de volgende stappen eens met me mee:
Stap 1: Visualiseer je tijdlijn
Stel je voor dat tijd een fysieke lijn is. Visualiseer de toekomst recht voor je. Zie de dagen, maanden en jaren die nog moeten komen voor je liggen. Voel die toekomst ook echt. Voel de druk of de verwachting die daar hangt. Kijk vervolgens achter je en stel je daar je hele verleden voor. Al je ervaringen, je herinneringen, de mooie en de lelijke dingen. Voel dat verleden achter je rug hangen.
Stap 2: Stap van de lijn af
Als je die lijn scherp voor en achter je hebt, doe dan alsof je er emotioneel en mentaal met een grote stap vanaf springt. Stap letterlijk van die lijn af. Kijk nu van een afstandje naar die tijdlijn die daar los van jou ligt.
Stap 3: Laat de lijn verdwijnen
Kijk naar de toekomst op die lijn en laat hem vervagen. Haal de energie eruit. Doe hetzelfde met het verleden: laat het oplossen in het niets. Er is geen toekomst meer voor je, er is geen verleden meer achter je. Visualiseer dat die concepten volledig verdampen.
Handle with care!
In één keer ben je dan helemaal los. Je bent puur in het nu. Geen gisteren, geen morgen. Alleen dit exacte moment.
Ik waarschuw je wel alvast: in het begin kan dit beangstigend zijn. Dit is de ultieme handle with care-oefening. Waarom? Omdat je in één keer zo losgekoppeld bent van je verhalen dat je even niet meer weet wie je bent.
Het is ontzettend confronterend voor je 'ikje', voor je ego, voor je aangeleerde persoonlijkheid. Je persoonlijkheid leeft namelijk bij de gratie van je verleden en je toekomstplannen. Als je dat allemaal weghaalt, blijft er alleen puur bewustzijn over.
Ik vond het destijds heel makkelijk om mijn verleden los te laten. Dat was immers toch al geweest, dacht ik. Maar mijn toekomst loslaten? Man, dat vond ik doodeng. Dat was een heel ander verhaal. Want in die toekomst ging het immers allemaal gebeuren!
Daar zou ik de man worden die ik zo graag wilde zijn. Daar was al het succes en al het geluk te vinden, dacht ik. Het sloeg natuurlijk nergens op, dat weet ik nu ook wel, maar zo had ik het destijds allemaal in mijn hoofd geprojecteerd: "Later, als ik dat en dat heb bereikt, dán wordt het beter."
Toen ik die toekomstprojectie in één klap weghaalde, stortte mijn ego een beetje in. Ik dacht: Wie ben ik nog als ik geen succesvolle toekomst hoef na te jagen? Wie ben ik nu? Daar heb ik echt een tijdje aan moeten wennen.
Maar ik beloof je: als je hier doorheen gaat, is het ongelooflijk bevrijdend. En het allermooiste, het meest magische effect van deze verschuiving? Dat 99 van de 100 problemen die je dacht te hebben, simpelweg in één seconde als sneeuw voor de zon wegvallen. Ze hebben namelijk geen fundament meer om op te staan. Dit is overigens ook iets dat mensen oefenen met mindfulness[4].
Probeer het eens uit voor jezelf. Stap van die lijn af, adem een keer diep in, en ervaar de ruimte.
Ik ben ontzettend nieuwsgierig naar jouw ervaring. Hoe ging deze oefening bij jou? Vond je het gemakkelijk om los te laten, of stribbelde je brein flink tegen? Laat het me weten in de reacties hieronder, ik lees ze altijd met veel plezier!
Andere mensen helpen met hun tijdlijn
Wil jij net als ik mensen helpen met hun verhaal en problemen? Doe gratis mee aan de masterclass hypnose voor een kennismaking.
Of schrijf je gelijk in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
