Wat als de grootste vijand van jouw genezing niet je ziekte is, maar de persoon in de witte jas die je vertelt dat je niet beter kunt worden?
Artsen hebben ontzettend veel invloed op hun cliënten. Er bestaat zelfs zoiets als het witte-jassen syndroom. Dat zijn mensen die vooral bij de dokter last hebben van een te hoge bloeddruk, maar thuis is er weer niets aan de hand. Daarom kun je soms ook het advies krijgen om ook thuis je bloeddruk te meten, om op die manier te controleren of de arts dit effect op je heeft of dat je echt last hebt van een te hoge bloeddruk[1].
Dat laat al zien dat de witte jas op zich al veel invloed kan hebben op iemands fysiologie, maar dat is niet het enige.
Afgelopen weekend had ik blok 5 van level 3 bij ons op de opleiding. Cursisten sturen dan hun filmpjes in van sessies die ze doen met cliënten, en ik geef daar feedback op.
Super interessant, en vooral geweldig om te zien hoeveel groei er elke keer weer zichtbaar is tussen blok 4 en blok 5. Maar er zat dit keer een sessie tussen waar mijn haren van overeind gingen staan.
Het ging om een cliënt met colitis. Nu roept de medische wereld al decennialang in koor: colitis is ongeneeslijk. Punt uit. Alle wetenschappelijke onderzoeken wijzen uit dat het onmogelijk is om hiervan te genezen, laat staan via hypnotherapie.
Waar hypnose bij het Prikkelbare Darm Syndroom al zo’n beetje de standaard behandeling is[2], is dat bij colitis niet het geval.
En weet je? Tot op aarde kan ik daar nog tot op hoogte met de arts in meegaan. Als jij als arts keihard gelooft wat de wetenschap je heeft voorgekauwd, dan is dat je wereldmodel.
Maar dan komt het moment dat zo'n patiënt na een paar hypnotherapiesessies ineens bij je terugkomt. Geen klachten meer, geen prednison, kan weer eten wat hij wil, en voelt zich stralend en fit.
Wat is dan de taak van een arts? Je zou denken: "Wauw, fantastisch! Mijn doel is om mensen te helpen en te helen, en blijkbaar is dat gelukt, ook al snap ik de exacte weg erheen niet helemaal. Doorpakken en doorgaan!" Maar nee hoor.
Deze dokter moest daar hoognodig wat anders van vinden.
Bekijk de video:
De macht van de witte jas en het nocebo-effect
Die arts begon een tirade van jewelste: "Dat kan niet! Dat gaat niet! Dat bestaat niet! Het is ongeneselijk! Alle onderzoeken zeggen hetzelfde!" Moet je je dat eens voorstellen. Je komt vol trots binnen met het mooiste nieuws van je leven: je bent na tientallen jaren van pijn en rotzooi genezen. En je behandelend arts drukt je zo de grond in.
De man stapt na dat fijne consult in zijn auto en rijdt naar huis. Maar wat denk je dat er gebeurt op de rotonde? De stem van die autoritaire dokter blijft luid en duidelijk tetteren in zijn hoofd.
Ratatta, het kan niet, je bent ongeneselijk, het is niet waar!
Bij de tweede rotonde begint zijn buik opeens weer te rommelen. Maandenlang nergens last van gehad, en een dag later? Alle klachten weer keihard terug. Het is zelfs bekend dat artsen dit per ongeluk kunnen doen[3].
Dat is pas een topdokter, nietwaar? Meteen ontslaan, direct op staande voet wegsturen met een pak pek en veren. Je bent toch een geneesheer?
Jouw taak is om mensen beter te maken, niet om iemand die net genezen is eigenhandig weer ziek te praten omdat het niet in jouw bekrompen hokje past.
Dit is het schoolvoorbeeld van het nocebo-effect: de duistere tegenhanger van het placebo-effect. Dankzij de negatieve suggesties van een autoriteit figuur, in dit geval een arts in een witte jas die je volledig serieus neemt in je ziektetekens, haalt het brein de klachten doodleuk weer naar voren.
Het wonderlijke placebo-effect
De medische wetenschap roept heel vaak minachtend: "Ja maar, dat is maar een placebo!"
Maar wacht eens even. Heb je enig idee hoe krachtig een placebo is? Er is serieus onderzoek gedaan naar nep-operaties aan knieën, waarbij de patiënt alleen een snede kreeg maar niet daadwerkelijk werd geopereerd. Wat bleek? Die placebo-operaties waren net zo effectief als de echte ingrepen[4]!
Het menselijk brein en ons lichaam zijn zo krankzinnig complex en wonderlijk; we weten er eigenlijk nog maar nauwelijks iets van.
Een placebo is niet 'maar' iets; het is een ongelooflijk krachtig mechanisme. Een arts in een witte jas heeft sowieso al een ingebouwd placebo-effect van zo'n vijftien procent meer effectiviteit op een medicijn. Als een dokter zegt: "Dit is een heel sterke pijnstiller," dan vóélt het ook als een sterke pijnstiller, zelfs als het een suikerpilletje is.
Ik heb het zelf ook aan den lijve ondervonden. Jaren geleden kreeg ik na een flinke allergische reactie door beton overal bulten en kon ik binnen een dag niet meer lopen. Ik leek wel een Michelin-poppetje. Mijn huisarts gaf me twee capsules mee uit een speciaal kastje en zei: "Neem er eerst eentje, en als die gewerkt heeft, breng je die andere terug want ze komen uit Zwitserland."
Ik nam er één en de klachten trokken direct weg! Pas veel later kwam ik erachter dat het pure placebopilletjes waren toen ik ontdekte dat mijn achterbuurman en mijn vader exact dezelfde pilletjes kregen voor totaal andere aandoeningen.
Was die dokter een oplichter? Nou, ik was er verdomd blij mee! Ik kon weer vooruit. En is dat niet precies wat een arts hoort te doen? Mensen verder helpen, in plaats van ze vastpinnen op statistieken en dogmatische regeltjes.
Tijd voor een frisse wind in de zorg
Natuurlijk begrijp ik best dat artsen evidence-based willen werken. Dat is logisch, dat is hun opleiding, dat is hoe het systeem is ingericht.
En er zijn gelukkig ook artsen die er nuchter onder blijven.
Toen ik destijds genas van een versnelde schildklier, wat volgens mijn toenmalige arts ook absoluut onmogelijk was, zei hij tenminste nog droog: "Tja, je bent een laboratoriumafwijking."
Oké, nou, prima dan ben ik dat! Maar hij brak me tenminste niet direct af.
De ideale dokter zegt: "Ik snap er persoonlijk geen snars van en ik geloof er niet in, maar als dit blijkbaar voor u heeft gewerkt: wauw, geweldig, ga vooral zo door!"
En daarna gaan ze weer over tot de orde van de dag. Ze hoeven heus niet meteen massaal door te verwijzen naar alternatieve hoeken of hypnotherapeuten, zolang ze het goede resultaat van de patiënt tenminste maar respecteren en niet eigenhandig kapotmaken met hun beperkende overtuigingen.
Het wordt tijd dat we ons eens flink achter de oren krabben over hoe we communiceren. Woorden hebben impact. Suggesties hebben impact. Of je nu arts bent, ouder, leidinggevende of coach: wat je zegt komt binnen.
Laten we stoppen met het doodzwijgen of weghonen van resultaten die simpelweg buiten onze eigen kaders vallen, en in plaats daarvan de enorme kracht van onze eigen geest optimaal leren benutten.
Wat vind jij hiervan? Heb jij ook wel eens meegemaakt dat een arts of een expert iets roept waardoor je je meteen slechter ging voelen, of heb je juist een wonderbaarlijke doorbraak ervaren die volgens de boeken onmogelijk was? Laat het me hieronder even weten in de reacties, ik ben ontzettend benieuwd naar jouw verhalen!
Hypnose leren
Ben jij een arts of iemand die gewoon mensen wil helpen en wil jij van het placebo-effect je werk maken? Dan is kennis van hypnose en hypnotherapie ontzettend handig. Kom eens naar een gratis masterclass voor een kennismaking.
Of schrijf je eens in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over onze opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
[1] https://www.dovepress.com/white-coat-syndrome-and-its-variations-differences-and-clinical-impact-peer-reviewed-fulltext-article-IBPC#:~:text=Arterial%20Stiffness%20in%20Treated%20Hypertensive%20Patients%20With,of%20arterial%20wave%20reflections.%20Hypertension.%202013%3B61(6)%3A1346%E2%80%931353.%2029.
[2] https://www.researchgate.net/publication/262264681_The_role_of_hypnotherapy_for_the_treatment_of_inflammatory_bowel_diseases#:~:text=This%20paper%20reviews%20iPSCs%20as%20a%20potential,gut%2Ddirected%20group%20hypnosis.%20Conference%20Paper.%20Full%2Dtext%20available.
