Vandaag gaan we het hebben over een onderwerp dat pijn gaat doen, maar dat tegelijkertijd de sleutel is tot jouw persoonlijke vrijheid. We gaan kijken naar één specifiek denkpatroon. Eén venijnige, fout in je brein die er in z'n eentje voor zorgt dat je leven langzaam maar zeker verandert in een beklemmende, grijze gevangenis.

Je kent die dagen wel. Je wordt wakker, de zon schijnt door de gordijnen en je denkt: “Ja! Vandaag wordt mijn dag. Ik heb er zin in.” Je voelt die energie in je lijf, je bent klaar om te gaan.

En voor je het weet, zakt het goede gevoel weg. Waarom? Omdat je brein besluit om een heel gek sprongetje te maken. Een sprongetje dat te maken heeft met hoe jij naar de wereld kijkt.

Luister goed. De grootste fout die mensen maken (en geloof me, ik zie dit dagelijks in mijn praktijk en bij het Hypnose Instituut) is dat ze stoppen met denken in bestemmingen.

Wat zegt u? Ja, je hoort het goed. Als jij niet denkt in bestemmingen, dan gaat dat je leven gegarandeerd verpesten. Laten we hier eens heel diep in duiken.

Bekijk de video: 

Waarom ‘genieten van de weg’ pure onzin is

We worden doodgegooid met spirituele tegeltjeswijsheden. Je kent ze wel, van die pastelkleurige plaatjes op social media met teksten als: “Het gaat niet om de bestemming, het gaat om de reis er naartoe.” Nou, laat mij je even uit die droom helpen: dat is de grootste onzin die er bestaat.

Laten we eerlijk zijn. Stel je voor, je gaat op vakantie. Je hebt drie weken Spanje geboekt. Lekker eten, zon, strand, relaxen. Wat is er dan leuker: de bestemming, of de reis er naartoe?

Als jij denkt dat de reis het belangrijkste is, dan vind je het dus fantastisch om 24 uur lang bezweet in een veel te hete bus te zitten, hutje mutje op elkaar gepakt, terwijl de airco het niet doet.

Als de reis écht het doel was, dan zou je bij aankomst in Spanje direct weer omdraaien, die bus in stappen en weer 24 uur lang gaan zitten zweten.

Nee, natuurlijk niet. Je neemt die reis op de koop toe ómdat de bestemming zo fantastisch is. De bestemming is waar het plezier zit.

Wanneer het goed gaat in je hoofd, is je brein geprogrammeerd op die bestemming. Je denkt aan wat je gaat doen als je er eenmaal bent. Je ziet jezelf al zitten op dat terras met een koude sangria. Je ziet de golven in de zee. Je denkt aan wat je allemaal gaat zien en beleven. Dat is de grootste chunk van je gedachtegang. Tenminste, als je brein gezond functioneert.

Maar wat gebeurt er als je dat loslaat? Wat gebeurt er als je stopt met focussen op de bestemming en je je alleen nog maar gaat bezighouden met de reis zelf? Dan gaat het mis.

Dan klapt de boel in elkaar. Want op die reis kan er van alles gebeuren. En als je brein daar eenmaal op gefocust is, is het hek van de dam.

De onbedoelde Boeddhisten van de angst

Mensen die last hebben van angsten (of het nou gaat om claustrofobie, hoogtevrees, snelwegangst, angst voor tunnels, liften, roltrappen of vliegangst) zijn in feite de grootste Boeddhisten die er bestaan. En dat bedoel ik niet als compliment.

Boeddhisten proberen constant in het 'hier en nu' te zijn, puur bezig met het proces in het huidige moment. Mensen met angst doen exact hetzelfde, maar dan op een destructieve manier. Ze denken totaal niet na over de bestemming. Ze zijn uitsluitend bezig met de reis en alles wat er tijdens die reis mis kan gaan.

Andere mensen noemen hen angsthazen, maar psychologisch gezien zijn ze simpelweg geobsedeerd door de overgangsfase. En het resultaat? Ze doen niks meer. Ze zitten binnen, houden de deuren potdicht en durven geen kant op. “Oh nee, ik ga de deur niet uit, want onderweg kan er van alles gebeuren!”

Ja, gefeliciteerd, dat klopt. Er kan inderdaad van alles gebeuren. Dat is het leven. Maar als je daar de hele tijd met je aandacht zit, activeer je de overlevingsmodus van je brein.

Laten we het voorbeeld van die autorit naar Spanje nog eens pakken. Als jij 24 uur in de auto moet zitten en je focust je alléén op de reis, wat kan je brein dan allemaal aan rampscenario's verzinnen?

• “Wat als we een lekke band krijgen op de Route du Soleil?”
• “Wat als de benzine opraakt in het aardedonker?”
• “Wat als de motor overkookt en we staan daar met pech langs de kant van de weg?”
• “Wat als ik in de vangrail rijd?”

Als je met die gedachten aan de haal gaat, als je die plaatjes groot en wild maakt in je hoofd, wat doe je dan? Dan stap je die auto niet eens in. Dan stop je ermee. Je blijft thuis op de bank zitten, met een gevoel van frustratie[1]. Dag vakantie, dag Spanje, dag plezier. Je leven wordt direct een stukje kleiner.

Hoe angsten in elkaar worden geknutseld

Dit exacte mechanisme is hoe mensen vliegangst of claustrofobie creëren. Ze stappen een vliegtuig in en in plaats van dat ze denken aan de tropische bestemming, de zakelijke deal die ze gaan sluiten of de familie die ze gaan bezoeken, focussen ze zich volledig op de reis.

“Als die kist maar niet neerstort... Als de piloot maar geen beroerte krijgt... Wat als er turbulentie komt? Ik kan er niet uit, ik zit vast, ik kan geen kant op!”

Ze zitten urenlang met samengeknepen billen en het zweet in hun handen in hun stoel. Waarom? Omdat de bestemming volledig uit hun vizier is verdwenen. De reis is een overlevingstocht geworden.

Hetzelfde geldt voor iemand met claustrofobie die voor een lift staat. Iemand die 'normaal' denkt (en met normaal bedoel ik simpelweg: mensen die op dat moment geen angst ervaren) denkt: “Ik stap deze lift in, ik ga naar de vierde verdieping en daar heb ik mijn afspraak.” De lift is slechts een saai, irrelevant tussenstation. Een noodzakelijk kwaad om van A naar B te komen.

Maar wat denkt de persoon met angst? Die kijkt naar die lift en denkt: “Oh mijn god, als die lift dadelijk maar niet vastloopt tussen de derde en de vierde verdieping. Wat als het licht uitvalt? Wat als de zuurstof opraakt?”

Zie je wat er gebeurt? De bestemming (die afspraak op de vierde verdieping) bestaat niet meer in hun hoofd. Het enige wat bestaat, is het doemscenario van de reis[2]. En dus pakken ze de trap, of erger nog: ze draaien zich om en gaan weer naar huis. Ze weigeren de reis, omdat ze vergeten zijn waar ze naartoe gingen.

Het drama van de alledaagse dingen: De supermarkt

Nu denk je misschien: “Ja maar Edwin, ik hoef niet zo nodig naar Spanje en ik neem nooit de lift, dus mij raakt dit niet.” Fout. Dit denkpatroon vreet zich namelijk ook in de meest alledaagse, kleine dingen van je leven. Het beperkt je niet alleen in je grote dromen, het saboteert je dagelijkse routine.

Neem nou zoiets simpels als naar de supermarkt gaan. Wat doet een gezond brein? Dat denkt aan de bestemming en wat je daar gaat doen. Je denkt: “Ik ga naar de supermarkt, want ik ga vanavond een lekkere biefstuk bakken. Ik loop naar binnen, pak mijn spullen, reken af en ik ga weer lekker koken.” Je bent in gedachten al bezig met het resultaat: dat lekkere eten op je bord.

Maar wat doet het brein dat vastzit in de reis-focus? Dat begint thuis al te stressen over de overbrugging:

• “Oh nee, wat als ik onderweg die vreselijke buurvrouw tegenkom en ze blijft uren tegen me aanlullen?”
• “Wat als mijn fietsband lek raakt onderweg?”
• “Wat als het superdruk is bij de kassa en ik moet heel lang in de rij staan?”
• “Wat als ze het product dat ik nodig heb niet meer hebben?”

Je kunt werkelijk over álles gaan nadenken wat er kan gebeuren tussen jouw voordeur en het schap met de biefstukken. Je kunt een complete sciencefictionfilm aan rampen regisseren in die paar honderd meter.

En als je dat maar lang genoeg doet, dan blijf je thuis. Dan verprikkel je jezelf vooraf al zo erg dat de drempel te hoog wordt. Dan blijf je maar binnen zitten met een lege koelkast. En dat verpest je leven.

De Tip van flip: Programmeer je brein als een GPS

Dus, wat is de oplossing? Tijd voor de welbekende Tip van Flip: denk aan de bestemming. De bestemming moet altijd het belangrijkste zijn.

Jouw brein is een cybernetisch, doelzoekend mechanisme[3]. Het werkt exact hetzelfde als het navigatiesysteem in je auto. Als jij in je GPS of Google Maps invult waar je naartoe wilt, dan berekent dat ding de route. Als er onderweg een file staat, of een wegafzetting, dan zegt dat systeem: “Hee, we gaan hier even linksaf, we herberekenen de route.” Maar het ein-doel blijft exact hetzelfde.

Je navigatiesysteem raakt niet in paniek. Het begint niet te gillen: “Oh nee, een wegafzetting op de snelweg, we gaan allemaal dood, laat maar zitten, we blijven hier voor altijd stilstaan!” Nee, het zoekt rustig een andere weg naar de bestemming.

Zo hoort jouw brein ook te werken. Wanneer jij je focus[4] rigoureus verplaatst naar de bestemming, gebeurt er iets cruciaals: je minimaliseert je angsten. Waarom? Omdat de bestemming gekoppeld is aan plezier of nut.

Oké, de supermarkt is misschien niet de meest spirituele, extatische plek op aarde, maar het resultaat is wel leuk: je hebt straks eten in huis. Je hebt die lekkere maaltijd. Spanje is gekoppeld aan vakantie, zon en ontspanning. De vierde verdieping is gekoppeld aan het zien van je vrienden of het sluiten van een mooie deal.

Als je brein gefocust is op het plezier van de bestemming, dan accepteert het de reis die erbij hoort. Dan neem je die eventuele file, die dikke Duitsers in de bus, of die saaie liftrit op de koop toe. Het kan je simpelweg niet zoveel meer schelen, omdat je weet waarvoor je het doet. De reis wordt irrelevant.

De neurologie achter de focus

Laten we eens kijken naar wat er neurologisch gebeurt. Je brein heeft een ingebouwd filtersysteem: het Reticulair Activatie Systeem (RAS). Dit systeem filtert alle prikkels die op je afkomen en laat alleen door wat voor jou 'belangrijk' is.

Als jij je brein de opdracht geeft: "Focus op de reis en alle gevaren onderweg", dan zet je RAS de schijnwerpers op elk klein negatief detail. Je ziet direct die donkere wolken, je hoort dat rare tikje in de motor, je merkt die norse blik van een voorbijganger op. Je trekt als een magneet ellende aan in je waarneming.

Draai je die opdracht om naar: "Focus op de bestemming", dan filtert je RAS de wereld heel anders. Het negeert de irrelevante ruis van de reis en zoekt naar wegen die leiden naar je doel. Je brein raakt in een actiemodus in plaats van een overlevingsmodus. Je verplaatst jezelf van angst naar verlangen. En verlangen is een vele malen sterkere motor dan angst.

De omgekeerde hypnose: Visualiseer het eindstation

Als hypnotherapeut weet ik als geen ander hoe krachtig de verbeeldingskracht van de mens is. Jouw onbewuste kent het verschil niet tussen wat echt is en wat jij intens fantaseert. Als jij met je ogen dicht levendig inziet hoe die auto crasht, hoe die lift naar beneden stort of hoe jij afgaat bij de kassa, dan maakt je lichaam direct adrenaline en cortisol aan.

Je bent een paniekaanval aan het produceren op je eigen bank. Je bent jezelf aan het hypnotiseren, maar dan de verkeerde kant op.

Je moet die hypnotische lus omdraaien. Ga je verbeeldingskracht gebruiken om de bestemming te visualiseren. Voordat je de deur uitgaat, voordat je die auto instapt, zie je jezelf al staan op het eindpunt.

• Welke boodschappen ga je precies uit het schap pakken?
• Welke mensen ga je ontmoeten als je er eenmaal bent?
• Wat ga je drinken als je op dat terras in de zon zit?
• Hoe opgelucht en trots voel je je als je die bestemming hebt bereikt?

Zodra je dat doet, verander je de chemie in je lichaam. Er komt dopamine vrij[5]. Je krijgt zin om in beweging te komen. De reis ernaartoe vervaagt naar de achtergrond. Het wordt weer wat het hoort te zijn: een logistiek tussenstapje. Niets meer en niets minder.

Kies je eindpunt

Het leven wordt geleefd op de bestemmingen. Het wordt geleefd in de ervaringen die je opdoet áls je ergens bent aangekomen. De reis is simpelweg het werk dat je verricht; de bestemming is de beloning. En als je de beloning uit het oog verliest, waarom zou je dan in godsnaam nog aan het werk gaan?

De keuze is aan jou. Blijf je vasthouden aan dat oude, destructieve denkpatroon waarbij je de reis groter maakt dan het doel? Blijf je scenario's bouwen over lekke banden, haperende liften en rampspoed onderweg? Dat mag. Maar wees dan eerlijk en accepteer dat je wereld microscopisch klein wordt.

Of kies je vanaf vandaag voor het nieuwe patroon? Richt je navigatiesysteem op de stip aan de horizon. Kijk dwars door de reis heen, rechtstreeks naar het eindstation. Zie het plezier, voel het resultaat, proef de overwinning. Je zult merken dat de stappen die je moet zetten om er te komen ineens een stuk lichter worden. Je brein gaat vóór je werken in plaats van tegen je. Zet die knop om in je hoofd, focus op je bestemming en claim je leven terug.

Mensen helpen om weer te focussen op hun eindpunt

Wil jij mensen helpen om weer te focussen op hun eindpunt? Dan is kennis van hypnose ontzettend handig. Kom eens naar een gratis masterclass over hypnose.

Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.

Heb je een vraag over onze opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.

Bronnen: