Welkom bij een gloednieuw artikel. Vandaag gaan we het hebben over een onderwerp waar we allemaal wel eens mee worstelen, maar waar ook de grootste onzin over wordt verkondigd: motivatie.
Ik val maar meteen met de deur in huis: motivatie bestaat niet. Althans, niet zoals jij denkt dat het bestaat.
Heb je jezelf wel eens horen zeggen: "Ik ben mijn motivatie kwijt"? Of: "Ik ben al weken op zoek naar de motivatie om weer te gaan sporten"? Stop daar eens mee. Je kunt motivatie namelijk helemaal niet kwijtraken. Je kunt het ook niet zoeken. Waarom niet? Omdat het geen ding is.
In dit artikel breek ik de mythe van motivatie af en geef ik je de zes werkelijke redenen waarom mensen doen wat ze doen. Als je dit eenmaal begrijpt, hoef je nooit meer te "zoeken" naar dat magische gevoel. Dan ga je het gewoon doen.
Bekijk de video:
De grote motivatie-leugen: Het is geen ding!
Laten we eerst die taalfout uit je systeem halen. Mensen praten over motivatie alsof het een paar autosleutels is die ergens tussen de bankkussens zijn geglipt. "Mijn motivatie is weg. Waar is het nou?" En dan gaan ze zitten wachten tot het op magische wijze weer aan de deur klopt.
Hetzelfde geldt voor inspiratie. "Ik wacht op inspiratie." Nou, dan kun je lang wachten.
Motivatie is geen zelfstandig naamwoord dat je kunt bezitten of vastpakken. Het is een werkwoord. Het is iets wat je doet. Je motiveert jezelf, of je wordt door externe factoren gemotiveerd. Het is een proces in je brein, een chemische reactie die ontstaat door de manier waarop jij naar je doelen en je acties kijkt.
Vanaf nu spreken we dus niet meer over hebben, maar over doen. En hoe je dat "jezelf motiveren" dan precies doet? Dat kan op zes verschillende manieren. Laten we ze één voor één afpellen.
1. Maak het belangrijk: De kracht van de 'Waarom'
De allereerste stap om in beweging te komen, is een reden vinden. En dan heb ik het niet over een slap excuusje, maar over een échte reden. Waarom doe je wat je doet?
Laten we het voorbeeld van sporten nemen, want dat is voor de meeste mensen het meest herkenbaar. Je zegt: "Ik wil afvallen." Oké, prima. Maar dat is een gevaarlijke reden. Waarom? Omdat je brein heel simpel werkt.
Stel, je gaat een week naar de sportschool, je let op je eten en (bam!) er is een halve kilo af. Jouw brein denkt: "Top! Doel bereikt!" En wat doet een mens als het doel bereikt is? Dan gaan we onszelf belonen. En voor je het weet, zit je weer met die zak M&M's op de bank omdat je "zo goed bezig bent geweest".
Je moet dieper gaan. Je moet de "waarom-vraag" blijven stellen tot je bij je onbewuste drijfveer komt.
- Waarom wil je afvallen? Omdat ik er goed uit wil zien.
- Waarom wil je er goed uitzien? Zodat ik me zelfverzekerder voel.
- Waarom is dat zelfvertrouwen belangrijk? Omdat ik dan eindelijk die partner durf aan te spreken of die promotie durf te vragen.
Dáár zit de energie. Je moet het zo belangrijk maken dat niet-doen geen optie meer is. Als de reden groot genoeg is, komt de actie vanzelf.
2. De stok: Motivatie door pijn
Dit is een heftige, maar wel eentje die werkt als een tierelier. Pijn is een enorme motiverende factor. In mijn masterminds gebruik ik weleens een extreem gedachte-experiment. Let op, dit is puur om je brein te prikkelen:
Stel je voor dat ik je kinderen ontvoer (ik heb er zelf vier, dus ik weet hoe dat voelt). En ik zeg tegen je: "Als je vandaag niet doet wat je moet doen, dat boek schrijven, die koude acquisitie plegen, die training doen, dan krijg je je kinderen in kleine brokjes per envelop terug."
Lekker verhaal, hè? Niet echt. Maar denk je dat je op dat moment "motivatie" moet gaan zoeken? Dacht het niet. Je bent op slag 100.000 miljoen miljard procent gemotiveerd om in actie te komen. Waarom? Omdat de pijn van het niet doen ondraaglijk is.
Hetzelfde geldt voor dat pistool tegen je hoofd. Of, in mijn geval, een pistool tegen mijn knie (ik ben niet zo bang voor de dood, maar mijn knieschijf is me vrij lief). Als de consequentie van niks doen pijnlijk genoeg is, dan ren je wel.
De valkuil van pijn: Pijn werkt fantastisch om te beginnen. Het is de stok achter de deur. Maar het is een waardeloze manier om op de lange termijn vol te houden. Waarom? Omdat zodra de ergste pijn weg is, je motivatie ook wegvalt.
Als je broek weer past en de spiegel niet meer elke dag pijn doet aan je ogen, waarom zou je dan nog die extra kilometer rennen? Dat is waarom mensen gaan jojoën. Zodra de druk van de ketel is, zakken ze terug in hun oude gedrag.
3. De wortel: Motivatie door plezier
Als pijn de stok is, dan is plezier de wortel. Een ezel loopt als hij een klap op zijn kont krijgt (pijn), maar hij blijft lopen als er een wortel voor zijn neus hangt.
De truc met die wortel? Hij moet niet te ver weg hangen, want dan denkt die ezel: "Laat maar zitten, dat haal ik toch nooit." Maar hij moet ook niet te dichtbij zijn, want dan is het "hap-slik-weg" en staat hij weer stil. Hij moet precies op die afstand hangen dat je er nét niet bij kunt, waardoor je blijft lopen.
Mensen die vier of vijf keer per week in de sportschool staan, doen dat meestal niet vanuit pijn. Die doen dat vanuit plezier. Ze hebben zin in de training. Ze genieten van het gevoel van hun spieren, de endorfine-kick na afloop, en zelfs de fysieke uitdaging tijdens de workout.
Voor hen is de situatie omgedraaid: zij voelen pijn als ze een week niet kunnen trainen. Dan worden ze onrustig, chagrijnig, emotioneel uit balans. Ze hebben plezier gekoppeld aan de actie en pijn gekoppeld aan de inactiviteit. Dat is de heilige graal van gedragsverandering.
Zorg dus dat je plezier vindt in het proces, niet alleen in het resultaat. Soms is een training verschrikkelijk zwaar, maar ik haal plezier uit het feit dat ik mezelf weer heb overwonnen. Dat geeft de doorslag.
Onderzoekers geven ook aan dat als je bijvoorbeeld iets moet leren, zoals op school, dat straf met een laag cijfer dan lang niet altijd helpt. Als je er een spel van kunt maken (plezier), dan helpt dat wel[1].
4. Autonomie: De baas over eigen acties
Niets werkt zo demotiverend als het gevoel dat je iets "moet" van een ander. Dit is waarom de meeste dieetplannen falen.
"Op zaterdag moet je een halve banaan en drie amandelen eten, en op zondag mag je alleen maar naar een stronk broccoli kijken." Vreselijk! Je autonomie wordt volledig afgebroken. Je brein komt in opstand omdat het niet meer zelf mag kiezen. Als je succesvol wilt zijn in een nieuwe gewoonte, moet je kijken of je daar autonomie in kunt bouwen.
Onderzoek laat zien dat dit ook belangrijk is voor mensen die neurodivers zijn, zoals ADHD’ers[2].
Ik heb mijn eigen werk en trainingen zo ingericht dat ik een enorme mate van autonomie heb. In mijn CrossFit-box staat de workout vaak vast. Geen autonomie daar, zou je zeggen. Maar mijn autonomie zit in de keuze: wanneer ga ik? Hoe zwaar maak ik de gewichten vandaag? Ga ik voluit of doe ik het vandaag iets rustiger aan, omdat mijn lijf dat nodig heeft?
Die kleine beetjes zelfbeschikking zorgen ervoor dat ik het volhoud. Zelfs als ik een boek schrijf, doe ik dat op mijn manier: ik trek me terug op een plek waar ik zelf het ritme kan bepalen.
Als jij iets wilt bereiken, zorg dan dat jij de regisseur bent van het plan. Volg geen rigide regeltjes van een ander die niet bij je passen, maar creëer een kader waarbinnen jij de keuzes maakt.
5. Meesterschap: De kick van het beter worden
Meesterschap is een van de krachtigste menselijke drijfveren. Wij willen ergens goed in zijn[3].
Denk maar aan het leren bespelen van een muziekinstrument, zoals een gitaar. In het begin is het ronduit k** met leren. Je vingers doen pijn, je krijgt blaren, en het klinkt nergens naar. Als dat zo zou blijven, zou je na drie dagen stoppen. Maar dan... leer je die eerste vier basisakkoorden.
Ineens merk je dat je met die vier akkoorden wel duizend liedjes kunt begeleiden. Je hoort een melodie, je vingers doen wat ze moeten doen, en ineens klinkt het als muziek. Dat geeft een enorme kick! Dat is meesterschap.
Zodra je merkt dat je ergens beter in wordt, stijgt je motivatie. Je wilt meer. Je wilt die moeilijkere riff leren, of dat zwaardere gewicht tillen.
De truc: Zorg dat je heel snel een beetje beter wordt. Zoek naar die 'quick wins'. Als je gitaar leert spelen, ga dan niet eerst drie maanden toonladders oefenen, maar leer die vier akkoorden, zodat je meteen een liedje kunt spelen. Dat plezier en die bevestiging van je eigen kunnen zorgen ervoor dat je doorzet als het even tegenzit. Als je drie jaar lang iets doet en je wordt niet beter, dan stop je. Logisch. Zorg dus voor progressie.
6. Doelgerichtheid: De missie die groter is dan jezelf
De laatste factor is doelgerichtheid, of zoals ik het noem: missie-gedrevenheid. Dit gaat verder dan "wat is belangrijk voor mij". Dit gaat over The Greater Good. Een doel dat jouw eigen persoonlijkheid overstijgt.
Denk aan mensen die voor hun geloof langs de deuren gaan. Ze cijferen zichzelf volledig weg. Ze worden afgeblaft, de deur wordt voor hun neus dichtgesmeten, maar ze gaan door. Waarom? Omdat ze een missie hebben die groter is dan hun eigen comfort.
Dit hoeft niet altijd religieus te zijn. Denk aan een moeder die alles opgeeft voor het geluk van haar kinderen. Ze wil dat haar kinderen kansen krijgen die zij nooit heeft gehad. Dat is een ongelooflijk sterke motiverende factor. Ze cijfert zichzelf weg voor de volgende generatie.
Mensen die bloed doneren doen dit vaak ook omdat ze een rol willen spelen voor andere mensen[4].
Ik heb mijn leven gegeven aan een missie: andere mensen inspireren en laten zien dat snelle verandering in lichaam en geest mogelijk is. Dat we niet jarenlang hoeven te ploeteren, maar dat er technieken zijn die direct impact maken. Dat vind ik mateloos interessant. Dáár kom ik mijn bed voor uit.
Geld is leuk en je hebt het nodig, maar op een gegeven moment is geld geen motiverende factor meer. Een missie is dat wel. Vraag jezelf af: Voor wat of voor wie doe ik dit? Als het antwoord groter is dan jijzelf, dan word je onstopbaar.
Samenvattend: De zes knoppen waar je aan kunt draaien
Laten we ze nog één keer op een rijtje zetten, de zes motiverende factoren:
- Waarom: Vind je onbewuste drijfveer. Waarom is dit écht belangrijk voor je?
- Pijn: Wat gebeurt er als je het niet doet? (Gebruik dit om te starten).
- Plezier: Hoe kun je het proces leuk maken? (Gebruik dit om vol te houden).
- Autonomie: Hoe kun je zelf de controle houden over de uitvoering?
- Meesterschap: Hoe kun je snel merken dat je er beter in wordt?
- Doelgerichtheid: Welke grotere missie dien je hiermee?
Zie je het verschil? "Motivatie" is geen wolkje dat boven je hoofd hangt. Het is een optelsom van deze zes factoren. Als je merkt dat je stilstaat, check dan deze lijst. Waar lekt de energie weg? Heb je geen autonomie? Is het doel niet belangrijk genoeg? Of ben je het plezier uit het oog verloren?
Aan de slag!
Vond je dit een interessant artikel? Laat het me dan weten! Geef een duimpje, een like, of laat een reactie achter. Ik lees ze allemaal persoonlijk, dus je feedback is meer dan welkom.
Heb je een specifieke vraag over psychologie, hypnose of hoe je je brein kunt hacken voor meer succes? Stel hem in de reacties! Wie weet behandel ik jouw vraag wel in een volgend artikel, video of podcast.
Hypnose leren
Wil jij mensen helpen met hun motivatie? Het maakt niet uit of het voor de sportschool is, voor het werk of zelfs voor je huis, kennis van hypnose is ontzettend handig.
Kom eens naar de gratis masterclass over hypnose.
Of schrijf je direct in voor een van onze evenementen en opleidingen.
Heb je een vraag over de opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.
Bronnen:
