Waarom sommige mensen écht nooit van hun angst afkomen (en waarom dat een keuze is)
Waarom sommige mensen écht nooit van hun angst afkomen (en waarom dat een keuze is)
27 april 2026 
in Angst
6 min. leestijd

Waarom sommige mensen écht nooit van hun angst afkomen (en waarom dat een keuze is)

Vandaag gaan we het hebben over een onderwerp waar veel mensen liever hun ogen voor sluiten. We gaan het hebben over de harde realiteit van verandering. Want laten we eerlijk zijn: waarom komen sommige mensen echt nooit van hun angst af?

Je zou denken: je doet een sessie, je pakt die hypnose erbij, en hup, weg angst. Maar zo werkt het niet voor iedereen. Er is een groep mensen die vast blijft zitten, en vandaag leg ik je precies uit waarom dat gebeurt. En geloof me, het is een hard gelach.

Bekijk ook de video:

Het verhaal van de 1200 euro

Laat me je meenemen naar een moment in mijn praktijk, jaren geleden. Ik kreeg een aanvraag van de gemeente. Ze hadden iemand die al decennia in een uitkering zat vanwege een zware fobie. De gemeente was wanhopig en wilde dat ik hem hielp.

Ik dacht: "Weet je wat? Ik gooi er een bedrag in waarvan ik denk dat ze het nooit gaan doen." Ik vroeg 1200 euro voor één sessie. Ik dacht echt dat ze zouden lachen en de hoorn erop zouden gooien. Maar wat denk je? Een paar dagen later: akkoord.

Op dat moment had er bij mij al een belletje moeten rinkelen, ladies and gentlemen. Maar het rinkelde nauwelijks. Ik dacht alleen maar: "Lekker, dit gaat top."

Ik ging naar die man toe. Hij was ergens in de vijftig. Hij deed de deur open, keek me aan en zei het eerste wat de toon voor de hele middag zette: "Goh, dus jij bent die Edwin die mij even van mijn fobie af komt helpen? Nou, ik kan je vertellen: dat gaat je niet lukken."

Boem. 2-0 achter, nog voordat ik mijn tas had neergezet.

De stapel rapporten als schild

Wat er daarna gebeurde, was fascinerend en tegelijkertijd dieptriest. Hij kwam aanzetten met een hele stapel rapporten. Verslagen van psychiaters, psychologen, instanties... noem maar op. Een vuistdik dossier waarin haarfijn werd uitgelegd waarom hij zijn "fobietje" (zoals hij het zelf noemde) had en waarom hij er vooral niet vanaf kon komen.

Hij gebruikte die rapporten als een soort harnas. Hij had een officiële status gekregen als "onoplosbaar". En weet je wat het probleem is? Als je jezelf identificeert met je diagnose, dan is de genezing je grootste vijand. Want wie ben je nog als die angst weg is[1]?

De verborgen agenda van de 'redding'

Tijdens ons gesprek werd de klik wel beter. We konden het eigenlijk best goed vinden. Maar toen kwam de aap uit de mouw. Hij zei: "Weet je waarom de gemeente jou stuurt? Ze willen me uit die uitkering hebben. Als jij me 'fixt', dan moet ik weer aan het werk. Dan hoeven ze me niet meer te betalen. Dat scheelt ze bakken met geld."

En daar zat de kern. Deze man was in de vijftig. Zijn laatste beroep? Stratenmaker. Moet je je voorstellen: je bent 55 jaar oud, je lichaam is eigenlijk al op door het zware werk, en je zit al sinds je negentiende in een uitkering vanwege je agorafobie (pleinvrees).

Als ik hem in één middag van zijn angst af zou helpen, wat zou dan zijn realiteit zijn? Dan moest hij na veertig jaar weer de weg op. Dan moest hij weer met zijn knieën in het zand, de rambam werken tot aan zijn pensioen.

De angst om weer te moeten zwoegen was vele malen groter dan de angst om binnen te blijven. De fobie was zijn veilige haven geworden. Dit is wat voor veel mensen de functie is van het maken van zorgen en angsten[2].

De pijn van de gemiste jaren

Maar er speelt nog iets veel diepers, iets wat veel mensen over het hoofd zien als ze praten over verandering. Stel je voor dat het me gelukt was. Stel je voor dat ik die man die middag "genezen" had en hij fluitend naar de markt was gelopen. Wat denk je dat er dan met zijn psyche zou gebeuren?

Hij zou terugkijken op zijn leven. Hij zou zich realiseren dat hij vanaf zijn negentiende binnen heeft gezeten. Veertig jaar aan gemiste vakanties. Veertig jaar aan gemiste relaties. Veertig jaar aan gemiste kansen, carrièrepaden en avonturen.

Als één sessie met Edwin Selij genoeg was geweest om hem te bevrijden, dan zou de onvermijdelijke vraag zijn: "Waarom is er niemand gekomen toen ik negentiende was? Waarom heb ik veertig jaar van mijn leven weggegooid?"

Dat besef, ladies and gentlemen, is voor de meeste mensen ondraaglijk. De pijn van het verleden, de pijn van de gemiste kansen, die springt op je nek zodra de angst verdwijnt. Voor deze man was het veiliger om vast te houden aan zijn angst.

De angst was hij gewend. Die 40 jaar aan 'veiligheid' was meer waard dan de confrontatie met een verwoest verleden. Genezing zou in zijn geval een psychologische mokerslag zijn geweest.

Angst als beschermingsmechanisme

Dit geldt voor veel meer mensen dan je denkt. Angst is vaak niet het probleem. Het is de oplossing voor een ander, groter probleem.

Misschien heb je paniekaanvallen. Dat is verschrikkelijk, ik weet het. Ik heb ze zelf ook gehad, ik ken de doodsangst, het zweet, het gevoel dat je hart uit je borstkas springt. Maar vraag jezelf eens af: waar beschermt die paniek je voor?

Stel je voor dat je geen paniekaanvallen meer hebt. Wat moet je dan? Moet je dan die relatie verbreken die je eigenlijk al jaren verstikt? Moet je dan eindelijk die stap zetten naar die baan waar je doodsbang voor bent? Moet je dan de confrontatie aangaan met de buitenwereld die je misschien wel veroordeelt?

Soms is de angst makkelijker dan de realiteit. Het is een symptoom waar je mee kunt dealen. Je kunt het een beetje verdoven, je kunt erover praten bij de psycholoog, je kunt er een beetje mee leren omgaan. Maar het werkelijke probleem? Daar durf je niet aan. Dat is te groot, te lastig, te confronterend.

Je probleem is niet je probleem

Ik heb hier vaker video’s over gemaakt en podcasts over opgenomen: je probleem is niet je probleem. De paniekaanval is slechts het alarm dat afgaat. Maar we zijn zo druk bezig met het proberen uit te zetten van het alarm, dat we vergeten te kijken waar de brand eigenlijk woedt.

Mensen die nooit van hun angst afkomen, zijn vaak de mensen die weigeren naar de brand te kijken. Ze willen alleen dat het geluid van het alarm stopt. Ze willen een pilletje, een trucje, of een "magische" hypnosesessie die alles wegneemt zonder dat ze zelf in de spiegel hoeven te kijken.

Maar verandering vraagt om bereidheid. De bereidheid om het echte probleem aan te pakken. Ben je bereid om te dealen met de reden waarom je die angst in de eerste plaats hebt gecreëerd? Ben je bereid om de verantwoordelijkheid voor je leven weer op te pakken, ook als dat betekent dat je fouten uit het verleden moet onder ogen zien?

De keuze: Blijf je zitten of sta je op?

Begrijp me niet verkeerd: je kunt er vanaf komen. Iedereen kan van zijn angst afkomen. Maar je moet het willen op een dieper niveau dan alleen maar zeggen: "Ik wil van dit nare gevoel af." Je moet bereid zijn om de secundaire ziektewinst, de voordelen die je angst je onbewust bieden, op te geven.

De man van de gemeente? Die is nooit van zijn fobie afgekomen. En ergens begrijp ik het. Voor hem was de prijs van de vrijheid te hoog. De prijs was het inleveren van zijn veilige bubbel en de confrontatie met veertig verloren jaren.

Maar jij? Jij hebt een keuze. Misschien ben je geen 55. Misschien ben je 20, 30 of 40. Misschien heb je nog geen veertig jaar verloren. Wil je wachten tot dat wel zo is? Of ben je bereid om vandaag te zeggen: "Oké, die paniek is een symptoom. Wat zit eronder? Waar loop ik echt voor weg?"

De winst van je angst, is die het waard?

Het is een harde boodschap, ik weet het. Maar ik ben hier niet om je naar de mond te praten. Ik ben hier om je te helpen bevrijden. En bevrijding begint met waarheid.

Als je merkt dat je al jaren worstelt en niets lijkt te helpen, ga dan eens na: wat levert die angst je op? Wat hoef je niet te doen zolang je die angst hebt? En ben je bereid om dat op te geven?

Als het antwoord "ja" is, dan is hypnose de krachtigste tool die er bestaat. Dan kunnen we bergen verzetten. Maar als het antwoord "nee" is, dan kan zelfs de beste therapeut ter wereld je niet helpen.

Vond je dit een interessante invalshoek? Laat het me weten in de reacties.

Ga voor die stralende lach, maar durf eerst naar de schaduw te kijken.

Hypnose leren om angst op te lossen

Wil jij mensen helpen om van hun angsten af te komen? Kennis van hypnose is dan onmisbaar. Kom eens naar de gratis masterclass voor een kennismaking.

Of schrijf je in voor een van onze evenementen en opleidingen.

Heb je een vraag over onze opleiding? Plan hier een 1-op-1 gesprek.


Bronnen:

Over de schrijver
Edwin Selij is eigenaar en oprichter van Hypnose Instituut Nederland en geeft trainingen in Hypnose. Hij is auteur van de boeken 'Je hebt het niet je doet het' en 'Breek Je Vrij!' en komt regelmatig op radio en TV om te praten over hypnose. Hij is de nummer 1 Hypnose Trainer van Nederland en geeft al jaren hypnose trainingen. Hij was de eerste in Nederland die moderne hypnotherapie via livestream ging onderwijzen.
Reactie plaatsen